Elke zondag publiceert Nieuws030 een foto van een openbaar Utrechts boekenkastje. Dik Binnendijk leverde de foto's en de tekst aan (na een tip van Frans de Jonge).
 

Nadat ik de eerste foto van de minibieb op de Herenweg heb gemaakt, zie ik een bosje met drie sleutels op het kastje liggen. “Shit, wat moet ik daar nou mee!” Ik besluit eerst mijn werk te doen en maak nog een paar foto’s van de minibieb en de boeken erin. 

De sleutels liggen aan de kant van nummer 40. Er hangt een poster voor het raam. ‘Meer dan 25 kunstenaars in de Toonkamer (Oudegracht 341) met honderden Boeken en Boekjes van 5 tot 5000 euro.’ Ik vermoed dat hier de beheerder van het boekenkastje woont en ik bel aan. Niemand thuis. Daarna bel ik aan bij nummer 42. Ook niemand thuis. Tja, wat nu? 

Ik wil nog een foto maken met de straatnaam Herenweg erop. Dat doe ik altijd als ik een fietstochtje maak langs verschillende minibiebs. De straatnaamkiek is de afsluiting van een minibiebfotosessie. Zo kan ik ervoor zorgen dat er bij een minibiebtekst ook de juiste foto komt te staan. 

Ditmaal ben ik gaan lopen want de Herenweg ligt vlak bij Wijk C waar ik woon. Voor de straatnaamkiek moet ik terug richting de Amsterdamsestraatweg. Ik denk pas weer aan de sleutels als ik bijna thuis ben... Ik had ze in het kastje moeten leggen! Dat is wellicht iets veiliger. Maar teruglopen doe ik niet meer. 

Thuis bekijk ik via de foto’s welke boeken ik zelf mee naar huis had kunnen nemen. Het boek ‘Extreem luid & ongelooflijk dichtbij’ van Jonathan Safran Foer ben ik al vaker tegengekomen. Maar het toneelstuk ‘Gysbreght van Aemstel’ van Joost van den Vondel zie ik nu voor het eerst staan in een minibieb. In 1637 schreef Vondel dit treurspel over het beleg en de verwoesting van Amsterdam dat zich afspeelt rond het jaar 1300 tijdens de kerstdagen. Sinds 1641 werd het toneelstuk jaarlijks als kerstspel in Amsterdam opgevoerd. 

In de 19de eeuw werd die opvoering van de Gysbreght veranderd in de jaarlijkse nieuwjaartraditie. In 1968 is men er officieel mee gestopt. Men vond het toneelstuk te oubollig en de gemeente beëindigde de subsidie. De jaarlijkse traditie werd zo doorbroken, maar regelmatig zijn er daarna met wisselend succes modernere versies op de planken gezet.  

Op 2, 3 en 4 januari 2026 zal Theater Kwast de Gysbreght weer opvoeren bij Hotel The Dylan in Amsterdam. Dit is precies de locatie waar het stuk oorspronkelijk voor bedoeld was: de eerste stenen Amsterdamse Schouwburg aan de Keizersgracht ontworpen door Jacob van Campen. De première daar was op 3 januari 1638. 

In 1772 brandde de schouwburg af. De Schouwburgpoort bleef behouden en achter deze poort werd een jaar later een nieuw gebouw opgetrokken, waarin het Rooms Katholiek Armenkantoor kwam. Dat pand werd in 1999 omgetoverd tot hotel The Dylan. Na 388 jaar keert dus de Gysbreght weer terug naar de plek waarvoor het treurspel is geschreven.  

Toeval of niet vlak bij Vondels toneelstuk zie ik het boekje ‘Het leven van Joost van den Vondel’, dat in 1682 geschreven is door predikant, historicus en schrijver Geeraardt Brandt (1626-1685). Deze allereerste biografie over Vondel verscheen drie jaar na het overlijden van de grote dichter en toneelschrijver. Daarna zijn er nog tig andere biografieën geschreven over Vondel. 

Verder vallen me de drie boeken op van de Parool- en later Volkskrantcolumnist en schrijver Martin Bril (1959-2009): ‘De mooiste baby van de hele wereld’, ‘Vader en dochters’ en ‘Voordewind’. Hij is ook de bedenker van het begrip ‘rokjesdag’. Dat is de ‘voorjaarsdag dat alle vrouwen in ons land plotseling ineens een rok gaan dragen met blote benen daaronder’. Nog even geduld dus.

Helemaal apart rechts op de bovenste plank ligt ‘Simpele zielen en nog wat’ van Annie M.G. Schmidt (1911-1995). Dit is een bundeling van de wekelijkse columns en cursiefjes, die ze tussen 1950 en 1955 in het Parool schreef. Stukjes voor grote mensen.

Alleen op de onderste plank staan twee boeken gericht op de jeugd. ‘Dicht je rijk op het Muiderslot’ zegt het eigenlijk al: een poëziewedstrijd waarbij jongeren uit de omgeving van het kasteel worden uitgedaagd om - onder begeleiding van een docent van de School der Poëzie - een origineel gedicht te schrijven. Het andere is een brievenboek voor kinderen met illustraties van Mieke de Haan samengesteld door Inez van Eijk en Marijn Bakker. De titel: ‘Lieve engerd, de groetjes!’  

En nu denk ik onwillekeurig toch weer: “Zou het bosje sleutels inmiddels alweer bij de eigenaar zijn?... En toch had ik ze in het kastje moeten leggen!”

  

Eerder zag u foto's van Utrechtse boekenkastjes op: 

1. Herenstraat
2. Croeselaan
3. Prins Hendriklaan
4. Willemstraat-Waterstraat-Bergstraat
5. Tuinstraat 
6. Johan Winnubstlaan-Franz Schubertstraat
7. Centraal Station
8. Van Meursstraat
9. Julianapark
10. Catharina van Renneslaan
11. Fransestraat
12. Kruisstraat
13. Daalsepark
14. Kapelstraat
15. Bouwstraat 
16. Polderweg (Laag-Nieuwkoop)
17. Javastraat 
18. Volkstuinencomplex Ons Buiten 
19. Sophocleslaan/Platolaan
20. Poortstraat
21. Rotsoord
22. Willemsplantsoen 
23. Mgr. van de Weteringstraat
24. Tesselschadestraat
25. Van Humboldtstraat
26. 2e Atjehstraat
27. Oudegracht 285
28. Stadhouderslaan 
29. Pieter Saenredamstraat
30. Japuradreef   
31. Everard Meijsterlaan
32. Ameland  
33. Bekkerstraat  
34. Pauwstraat 
35. Westfalen
36. Houtsnijderslaan
37. Maskerenen
38. Filipijnen
39. Schimmelpennincklaan
40. Taunus
 41. La Croixstraat
42. W.J. Bossenbroekstraat
43. Vogezen
44. Cartesiusweg 
45. Adriaan Mulderstraat
46. Flieruilensteeg
47. Gruttersdijk/Kraanstraat
48. Vondellaan
49. Hopakker 
50. Vechtdijk
51. Fortlaan
52. Niftarlakeplantsoen
53. Koppestokstraat
54. Wittevrouwensingel
55. Olympus
56. Van Swindenstraat
57. Station Overvecht
58. Gijsbrecht van Walenborchstraat
59. Veenhof
60. Boomstede
61. Schoenerstraat
62. Wittevrouwensingel
63. Kanaalweg
64. Van ‘t Hoffstraat
65. Arthur van Schendelstraat   
66. Prinses Beatrixlaan
67. Bucheliusstraat   
68. Eykmanlaan
69. Winkelcentrum De Gaard
70. Bessemerlaan
71. Kouwerplantsoen
72. Lessepsstraat
73. prof. Broekemalaan
74. Elandplein
75. Takstraat
76. Prof. Jordanlaan
77. Cremerstraat
 78. Cremerstraat (2)
79. Weerdsingel OZ
80. A.H.G. Fokkerstraat
81. Waterstraat
82. Kögllaan 
83. Budapestlaan
84. Hovenstraat
85. Dudoksingel
86. Bouwstraat
87. Vogelsanglaan
88. Prinsenstraat
89. Grave van Solmsstraat
90. Van der Duijnstraat
91. Bladstraat
92. Oudwijkerveldstraat
93. Schelpstraat
94. Veeartsenijstraat
95. Nieuwe Keizersgracht
96. Zandweg
97. Bankstraat (1)
98. Bankstraat (2)
99. Wagendwarsstraat
100. Leonard Fuchslaan
101. Willem Arntzkade  
102. Pijlstaartvlinder
103. Adriaanstraat
104. Burgemeester van der Voort van Zijplaan
105. Van Swindenstraat
106. Lagenoord
107. Dopplerhof
108. Simon Stevinstraat 
109. Hogelanden WZ
110. Staalstraat
111. Willem Schuylenburglaan
112. Jacob van der Borchstraat
113. Thomas van Nykerckenstraat
114. Gerard Noodtstraat
115. Pieter Nieuwlandstraat 
116. Richard Wagnerlaan
117. Hamakerlaan
118. Bekkerstraat
119. Omloop
120. Noordzeestraat
121. Leidsekade
122. 1e Daalsedijk
123. Loderlaan 
124. Zandweg
125. Doyennéperenlaan
126. Abstederdijk
127. Willem Arntzkade 
128. Evenaar
129. Kennedylaan
130. Meloenstraat
131. Willem Barentzstraat
132. WA Vultostraat
133. Smaragdhof
134. Wolvenplein 
135. Ravenoord
136. Catharina van Renneslaan (hee, is dat ook niet nummer 10? Ja...)
137. Topaaslaan
138. Javastraat
139. Alkhof
140. Tuinbouwstraat
141. Arnoldus Rotterdamstraat

 
Op zondag 28 december 2025 volgt aflevering 143.

We staan open voor uw inzendingen! 
Stuur uw foto naar info@nieuws030.nl, schrijf er iets bij en vermeld daarbij ook de locatie (JT).