Een ingezonden brief van de Interreligieuze Werkgroep Utrecht West. Daarin zitten vertegenwoordigers van de Ulu moskee, de Liberaal Joodse Gemeente Utrecht, Huis van Dominicus, de Assoena Moskee Utrecht, Utrecht Kerk West en Stadsklooster Utrecht.

   

Oproep tot verbinding en verantwoordelijkheid in het publieke debat

Wij zijn een interreligieuze groep van Utrechtse joden, christenen en moslims die met elkaar een bijdrage willen leveren aan een open en vreedzame samenleving door verbinding te zoeken en bruggen te bouwen. We proberen zo een positief voorbeeld te zijn. We richten deze brief aan de landelijke en lokale politieke partijen en aan de politici van deze partijen.

Als politicus bekleedt u een belangrijk en verantwoordelijk ambt. U bent drager van onze democratische waarden. We doen in deze brief een dringende oproep aan u om deze verantwoordelijkheid nog meer dan voorheen serieus te nemen, in uw woorden en in uw daden.

Wij richten ons tot u met een dringende oproep om niet mee te werken aan het versterken van polarisatie in onze samenleving. Met zorg zien wij hoe het politieke en maatschappelijke debat de afgelopen jaren steeds vaker draait om het aanwijzen van zondebokken, het verspreiden van onvolledige informatie en het aanwakkeren van wantrouwen tussen bevolkingsgroepen.

In het publieke debat worden onder andere asielzoekers, Moslims, joden en mensen met een migratieachtergrond ongefundeerd en meestal ten onrechte neergezet als de oorzaak van complexe maatschappelijke vraagstukken, zoals woningnood, onveiligheid of economische druk. Deze manier van framen doet geen recht aan de werkelijkheid, noch aan de talloze Nederlanders (van uiteenlopende achtergronden) die dagelijks een positieve bijdrage leveren aan onze samenleving.

De rol van de media is hierbij niet te onderschatten. Incidenten waarbij personen met een migratieachtergrond betrokken zijn, krijgen vaak onevenredig veel, negatieve, aandacht. We geven één duidelijk voorbeeld. Enkele maanden geleden ontstond onrust door gedrag van aanhangers van Maccabi Tel Aviv. Amsterdamse jongeren met een (mogelijke) islamitische achtergrond reageerden daarop. Het gedrag van beide partijen was verwerpelijk, maar het gedrag van de ene groep jongeren werd door de media uitvergroot en eenzijdig belicht, waarna een aantal politici onmiddellijk beschuldigend de toon zetten door te spreken over “mislukte integratie” van ’Marokkanen’ en ‘moslims’. In dit soort gevallen wordt een hele groep weggezet op basis van wangedrag van een kleine groep.

Een andere generalisaties treft ook joden die zich niet langer veilig voelen op straat, zeker niet als er demonstraties plaatsvinden tegen het optreden van Israël in Gaza, omdat zij worden aangevallen op het beleid van de staat Israël op grond van het enkele feit dat ze joods zijn.

Tegelijkertijd vinden er wekelijks vechtpartijen plaats rondom voetbalwedstrijden, waarbij grote politie-inzet nodig is om de orde te bewaren. Opvallend genoeg leiden deze incidenten zelden tot politieke uitspraken over ‘mislukte integratie’ of oproepen tot het intrekken van paspoorten van deze hooligans. Gewelddadig gedrag binnen de voetbalwereld lijkt in zekere mate als een maatschappelijk verschijnsel te worden geaccepteerd, zonder dat daar dezelfde verontwaardiging over ontstaat als bij incidenten met jongeren met een migratieachtergrond.

Ook zien we in andere steden gewelddadige uitingen van extreemrechtse groepen, zoals de recente rellen op het Malieveld, waar nazisymbolen, antisemitische en discriminerende leuzen werden geroepen, politieauto’s in brand werden gestoken en een partijpand werd aangevallen, niet dezelfde negatieve media-aandacht krijgen.

Generaliseren, framen en verschil in behandeling voedt angst en verdeeldheid, in plaats van begrip en verbinding. Ondertussen blijven de talloze voorbeelden van goed burgerschap, solidariteit en samenwerking grotendeels onzichtbaar. Daardoor is intussen helaas een vertekend beeld ontstaan dat wantrouwen versterkt in plaats van vertrouwen te bevorderen.

Nederland heeft behoefte aan leiderschap dat verbindt in plaats van verdeelt. Behoefte aan politici die hun woorden zorgvuldig kiezen en daarmee laten zien dat zij zich bewust zijn van de invloed die zij hebben op het maatschappelijk klimaat. De werkelijke uitdagingen waar ons land voor staat, zoals de woningnood, het lerarentekort, de druk op de zorg, de groeiende kloof tussen arm en rijk en zeker ook de internationale dreiging, vragen om samenwerking, eerlijkheid en compassie, om verbinding en niet om verdeling.

Wij geloven dat Nederland positiever kan zijn als er een gezamenlijk charmeoffensief wordt gestart met een, ook op sociale media, duidelijk herkenbaar beleid van verbinding en solidariteit van alle burgers in onze mooie stad. Waarbij ook de talloze goede voorbeelden uit de samenleving worden gedeeld: verhalen van samenwerking, wederzijds respect en betrokkenheid. Geef aandacht aan initiatieven die bruggen slaan!

Wij doen een dringende oproep aan de lokale en landelijke politiek om:

  1. Respectvol en verbindend taalgebruik. Afzien van taalgebruik dat bevolkingsgroepen stigmatiseert of tegen elkaar opzet, en elkaar hierop aanspreken wanneer dit toch gebeurt.
  2. Feiten, zorgvuldigheid en positieve voorbeelden centraal stellen, Feiten en zorgvuldige argumentatie boven emotie en sentiment plaatsen, én positieve initiatieven uit de samenleving zichtbaar maken, waarderen en ondersteunen.
  3. Actief bijdragen aan ontmoeting en sociale samenhang, Initiatieven ontplooien of stimuleren die ervoor zorgen dat diverse groepen elkaar ontmoeten, beter leren leren kennen en naar elkaar toegroeien.

Nederland verdient leiders die verbinden, niet verdelen. Wij hopen dat u die verantwoordelijkheid op zich neemt in woorden én in daden.