Veel Utrechters zorgen voor een stukje openbaar groen. Joyce Parlevliet van de stichting GroenmoetjeDoen! maakt voor ons een rondgang langs een aantal groene zelfbeheerprojecten in onze stad. Dit is deel 11.
  

Rebels maar sociaal vergroenen: Guerrilla Gardening

‘Guerrilla Gardening’ werd in de jaren zeventig een begrip toen pionier Liz Christie in New York startte met het illegaal verspreiden van bollen en zaadjes op lege bedrijfsterreinen en in verloederde buurten. Vrouwen uit de buurt hielpen mee en zo ontstonden kleurige ‘community gardens’, die later gelegaliseerd werden. Het idee verspreidde zich over de hele wereld (meer over de historie).

Guerrilla Gardeners klinkt activistisch, maar dit is na al die jaren in Nederland niet meer zo. Zowel burgers als gemeenten zijn er nu wel van overtuigd dat vergroening nodig is tegen de huidige klimaatverandering. 

In ons land heeft Joëlle in 2023 de activiteiten van Guerrilla Gardeners Nederland overgenomen van haar voorganger. Ze ondersteunt sindsdien veel buurtvergroeners door heel Nederland met zaadjes, bloembollen en advies en geeft cursussen hoe je bloembommen maakt en ze achteloos ergens dropt.

Het hoofdkwartier van Guerrilla Gardeners Nederland is een circulair gebouwde creatieve broedplaats bij het Hof van Cartesius (Werkspoorkwartier) in Utrecht.

Via de webshop kun je biologische planten en -zaden kopen. De inheemse zaden, een speciaal zakje Straat in Bloei!,  krijgt ze via De Cruydthoeck. De biologische bloembollen worden besteld bij de Bloemoloog en verpakt bij de Guerrilla Gardeners. Op de website staat ook een plantlijst waaruit gekozen kan worden. 

De acties van Guerrilla Gardeners zijn goed voor de biodiversiteit, het klimaat, de sociale cohesie en gezondere steden. De Gardeners zijn vaak actief in achterstandswijken om buurtvergroening op te zetten en enthousiaste bewoners te ondersteunen. Hun rebelse imago zorgt ervoor dat buurtbewoners graag meedoen.

Joëlle kan haar sociaal-groene achtergrond hierbij goed gebruiken, omdat ze het verbindend element boven het aantal vierkante meters groen stelt. Verbinding van het beheer van de grond werkt positief op de sociale cohesie in een wijk. 

Joëlle met een recept 'bloembommen maken' (foto: JP)

Ze is bezig met een ‘vaandeldragersprogramma’ voor locaties in Nederland, omdat ze niet in haar eentje heel Nederland kan bedienen. In Amersfoort ondersteunt vaandeldrager Wim de groene zelfbeheerders die vragen aan de Guerrilla Gardeners hebben. En zo is er Laura in Haarlem en Katja in Leiden, om maar eens een paar namen te noemen. 

Het stiekeme uit het begin is ervanaf, Joëlle werkt nu samen met gemeentes en andere overheden. Dat vermindert het risico dat de groene aanplant niet opgemerkt wordt en wordt omgeschoffeld door de gemeente. Verschillende gemeenten hebben verschillende regels voor zelfbeheer, maar het gevoel dat men ‘iets’ moet doen voor het klimaat is algemeen. Dat brengt de noodzaak met zich mee dat gemeenten groen zelfbeheer ondersteunen.

Duizenden overgebleven bloembollen in Amersfoort konden vorig jaar via de actie ‘Redt de bloembollen’ heel snel worden geplant, doordat contactpersonen in allerlei straten razendsnel in beweging kwamen.

Joëlle vindt het belangrijk om het hele ecosysteem te bekijken. Die is belangrijk voor een goede biodiversiteit. Dat we moeten vergroenen met biologisch bollen en planten is duidelijk, maar dat we ook goed moeten zorgen voor insecten en bodemleven begint nu ook door te dringen. En dat dode blaadjes niet weggeveegd hoeven te worden, maar juist goed zijn voor het bodemleven. 

Volgens Joëlle moet samen vergroenen altijd iets toevoegen aan de buurtbewoners en een glimlach op het gezicht toveren! Haar advies is altijd 'Begin klein, dan is het makkelijker behapbaar’. Ze denkt ook dat er nog meer potentie zit in het sociale aspect. 
  

Tips:   

Alle afleveringen in deze serie tot nu toe: