Groene zelfbeheerprojecten in Utrecht (1)
Gepubliceerd: maandag 11 augustus 2025 19:23
Veel Utrechters zorgen voor een stukje openbaar groen. Joyce Parlevliet van de stichting GroenmoetjeDoen! maakt voor ons een rondgang langs een aantal groene zelfbeheerprojecten in onze stad. Dit is deel 1.
Een boomspiegel met een eigen website in Voordorp
Toen de gemeente in 2018 in de Kartinistraat (Voordorp) dertien nieuwe Amberbomen ging planten omdat de oude bomen het na 25 jaar in een te kleine boomspiegel niet overleefd hadden, beplantte de gemeente na grondverbetering tegelijk ook de boomspiegels van 2 x 2 vierkante meter. Daar kwamen de vaste planten kattenkruid (nepeta nervosum) en gele zonnehoed (rudbeckia fulgida).
Het eerste jaar kregen de nieuwe bomen twee keer per week water. Daarna bleek al snel dat de beplanting in de boomspiegels in de zomer flink te lijden hadden van de zon. Door droogte verdween de zonnehoed en alleen een beetje kattenkruid overleefde.
Buurtgenoot Sjaak kon dit niet aanzien en hij besloot de boomspiegel tegenover zijn huis te adopteren. Hij ging hem zelf water geven uit de sloot die achter zijn huis loopt. Het is nu de enige boomspiegel in de straat waarin de zonnehoed uitbundig bloeit. Sjaak verwijdert ook het onkruid. De zonnehoedbloemen zitten nu vol met insecten (met name bijen en hommels).
Tijdens de bloeiperiode van de gele zonnehoed (juli-september) stappen regelmatig mensen van de fiets of wandelaars houden er even stil. De schoffelaars van de gemeente durven er niet aan te komen. Hij heeft de boomspiegel nog niet geregistreerd, wat in principe een gevaar is. Bij een ongeregistreerde boomspiegel is namelijk het risico van omwieden door overijverige gemeenteschoffelaars aanwezig.
In september komen de vogels, vooral puttertjes, de uitgebloeide bloemen van de zonnehoed met overgebleven zaadbollen opeten. De boombladeren geven in de herfst kleur aan de buurt, want ze kleuren dan dieprood.
Niet alleen de straat en Sjaaks uitzicht vanuit zijn keukenraam is er in kwaliteit op vooruit gegaan. Een bloeiende boomspiegel is ook goed voor de biodiversiteit. Helaas lukt het Sjaak niet om de hele buurt mee te krijgen, maar hij plaatst regelmatig een foto van de mooie boomspiegel in de buurtapp om anderen te stimuleren ook een boomspiegel te gaan onderhouden.
Ook is er een website over deze boomspiegel en haar geschiedenis.

Gezamenlijk boomspiegels in je straat onderhouden is goed voor de natuur, de sociale cohesie in de buurt en de kwaliteit van de openbare ruimte neemt toe van een zes naar een acht (blijkt allemaal uit onderzoek).
Tips:
- Openbaar groen zelfbeheren in Utrecht?
- Financiële ondersteuning voor groene zelfbeheerprojecten en Provincie Utrecht
- Is je project gerealiseerd zet het dan op de kaart bij BuurtNatuur030, hèt community netwerk voor Buurtvergroeners
Alle afleveringen in deze serie tot nu toe:
- deel 1: Een boomspiegel met een eigen website (Voordorp)
- deel 2: Een paardenpluktuin (Tuindorp)
- deel 3: Community aan zet! (Lombok)
- deel 4: ’t Groene Sticht (Parkwijk)
- deel 5: Ontwikkeling groen zelfbeheer
- deel 6: Ella en haar 78 boomspiegels (Kanaleneiland)
- deel 7: Ronald, adviseur bij groen zelfbeheer
- deel 8: Alexandertuin wint verkiezing Steenbreker van het Jaar 2025
- deel 9: Van schoolbiologie naar schooltuintjes en online advisering
- deel 10: Pleintje Lange Lauwerstraat
- deel 11: Rebels maar sociaal vergroenen: Guerrilla Gardening
- deel 12: Utrechtse struikrovers
- deel 13: Meer dan 40 jaar groen zelfbeheer (Linnaeuslaan)