Groene zelfbeheerprojecten in Utrecht (18)
Gepubliceerd: dinsdag 7 april 2026 13:13
Veel Utrechters zorgen voor een stukje openbaar groen. Joyce Parlevliet van de stichting GroenmoetjeDoen! maakt voor ons een rondgang langs een aantal groene zelfbeheerprojecten in onze stad. Dit is deel 18.
Verticaal groen in de Fransestraat
Het groene zelfbeheerproject van Karen ligt aan de Fransestraat nabij het meer dan 70 jaar oude Lodewijk Napoleonplantsoen. Eind 2020, in de coronaperiode, startte Karen samen met één van haar buren een projectje om met mensen uit de Franse buurt de straten op te fleuren. Het groen bestond tot dan uit één soort struik, die jaarlijks gesnoeid werd.
Na overleg met de gemeente en Woonin, de eigenaar van de huurwoningen, zijn de struiken eruitgehaald. Er zijn twee parkeerplekken opgeheven voor extra groen en er zijn twee wilgen geplant.
Karen heeft het ontwerp voor deze buurttuin gemaakt. Dankzij subsidie uit het Initiatievenfonds was er geld voor nieuwe veelal inheemse planten en struiken, gereedschap en regentonnen. Samen met de buurtbewoners is toen alles aangeplant. Tussen het groen staat ook een weggeefkast, waar naast boeken, kleding ook ander te gebruiken materiaal in staat.

De hele dag schijnt de zon op de muren en het asfalt en daarom is - vanwege het verkoelende effect -gekozen voor veel verticaal groen (gevelgroen). Recent hebben de buurtbewoners gratis struiken opgehaald bij MeerBomenNu.
Eén keer per maand op zaterdag komen gemiddeld vier buurtbewoners bij elkaar (of indien nodig op afroep vaker) om ‘hun stuk openbaar groen’ (buurttuin) te onderhouden. Woonin heeft zelfs een keer een financiële bijdrage gegeven om nieuwe planten te kopen.
Door het vergroenen en de weggeefkast is er een enorme sociale cohesie in de buurt ontstaan, wat zich ook uit in sociale activiteiten als een borrel, workshop of pizzafeest. De Fransestraat is een echte ontmoetingsplek geworden, zegt Karen. Vorig jaar heeft ze zelfs een workshop Appelboom enten, georganiseerd.
Langs de huizen zijn houten rekken van hazelaartakken gemaakt (ontwerp Karen) om onder meer de passiebloem tegenaan te laten groeien. Verder zijn er plantenklimrekken van gaas gemaakt, waar tegen klimroos, Amerikaanse sering, jasmijn, winterjasmijn, druif, kamperfoelie, pompoen en Japanse wijnbes groeien. De wilde wingerd klimt zonder gaas, direct op muren. De paden tussendoor zijn gemaakt van snoeiafval en houtsnippers.

Er is ook aan de fauna gedacht middels bijenhotels, met binnenkort een nieuw sedumdak, een wormenhotel en een egelhuis. Bij verschillende huizen is de regenpijp afgekoppeld en aangesloten op een regenton, zodat in de zomer de planten niet droog staan.
Een project voor dit jaar is om een overloop te maken aan de regentonnen, waardoor het teveel aan regenwater de tuinen in kan stromen.
Er is een filmpje gemaakt door RTV Utrecht: Karen’s Voortuin.
Karen’s grote wens is om het (te) netjes aangeharkte plein in het Lodewijk Napoleonplantsoen van takkenrillen te voorzien, zodat vogels meer beschutting en voedsel kunnen vinden en de egels een doorgangsroute hebben naar andere locaties en ook meer biodiversiteit ontstaat.
Tips:
- Openbaar groen zelfbeheren in Utrecht?
- Financiële ondersteuning voor groene zelfbeheerprojecten en Provincie Utrecht
- Is je project gerealiseerd zet het dan op de kaart bij BuurtNatuur030, hèt community netwerk voor Buurtvergroeners
Alle afleveringen in deze serie tot nu toe:
- deel 1: Een boomspiegel met een eigen website (Voordorp)
- deel 2: Een paardenpluktuin (Tuindorp)
- deel 3: Community aan zet! (Lombok)
- deel 4: ’t Groene Sticht (Parkwijk)
- deel 5: Ontwikkeling groen zelfbeheer
- deel 6: Ella en haar 78 boomspiegels (Kanaleneiland)
- deel 7: Ronald, adviseur bij groen zelfbeheer
- deel 8: Alexandertuin wint verkiezing Steenbreker van het Jaar 2025
- deel 9: Van schoolbiologie naar schooltuintjes en online advisering
- deel 10: Pleintje Lange Lauwerstraat
- deel 11: Rebels maar sociaal vergroenen: Guerrilla Gardening
- deel 12: Utrechtse struikrovers
- deel 13: Meer dan 40 jaar groen zelfbeheer (Linnaeuslaan)
- deel 14: Ervaringen van de wethouder
- deel 15: Overvecht Groen & Schoon!
- deel 16: Groen (zelf)beheer op het Utrecht Science Park
- deel 17: Bijen als ‘groen' zelfbeheerproject