Veel Utrechters zorgen voor een stukje openbaar groen. Joyce Parlevliet van de stichting GroenmoetjeDoen! maakt voor ons een rondgang langs een aantal groene zelfbeheerprojecten in onze stad. Dit is deel 23.
    

Vergroening geeft verkoeling en meer tuinplezier!

In 2022 kocht Noortje een huis met een versteend binnenplaatsje in de Javastraat in Lombok. Komend uit een groen nest, kon ze de versteende plek niet aanzien en besloot ze deze als eerste om te zetten in een groen stadstuintje, inclusief een regenton voor droge tijden. Het viel haar op dat er een heerlijk koele oase was ontstaan.

Deze ervaring spoorde Noortje aan om te kijken of het ook mogelijk was te vergroenen in haar warme straat, met beperkte openbare ruimte door onder andere de vele geparkeerde auto’s en fietsen. Volgens Noortje is de ergernis over het aanzien van een rommelige openbare ruimte vaak het begin van de vergroening.

Hoe groener, hoe minder afval, want wie gooit er nu nog afval in een mooie boomspiegel of geveltuin?

Voorwaarde voor een geveltuin is wel dat er 1,20 m van het trottoir vrijgehouden wordt om kinderwagens en rolstoelen een doorgang te geven. Dus werd een geveltuin voor haar huis aangeplant en een aantal boomspiegels in de buurt vergroend. Noortjes enthousiasme werkte aanstekelijk en al snel hielpen allerlei buren mee en creëerden zelf ook een geveltuin, ondersteund door gemeentelijke acties zoals de geveltuinburendagen via Waterproof030 en het Initiatievenfonds.

Op de geveltuinburendagen wordt met hulp van de gemeente ook de installatie van een regenton mogelijk gemaakt, zodat de planten in een hete zomer zoals deze niet verdrogen. De straat kreeg uiteindelijk een mooier aanzien en werd koeler. Een soort domino-effect trad op en steeds meer mensen gingen helpen!

De regenton

Eind 2025 zag Noortje een oproep in de nieuwsbrief van het buurtvergroenersplatform BuurtNatuur030 om aan een Tuincoachopleiding deel te nemen. Ze zag het helemaal zitten om met gelijkgestemden van de Tuincoach-community van Utrecht nog meer te gaan vergroenen in de stad.

Voor Lombok is Noortje een half jaar wijkcoördinator van een groen-sociaal initiatief geweest. Inmiddels is ze gevraagd door het Milieucentrum, dat de Tuincoachopleidingen voor Waterproof030 verzorgt, om Tuincoachcoördinator van de community te worden. Daarmee is een goede volgende stap gezet om Utrecht te vergroenen.

De Tuincoaches kunnen ook particulieren adviseren om hun tuin te laten afkoelen door groen aan te brengen en zo een aangename biodiverse groene ruimte te creëren. Daarna is het genieten van de natuur, want in een groene tuin is altijd iets te zien. Met kleine klusjes kunnen Tuincoaches helpen, maar voor de grotere klussen of een uitgebreid tuinontwerp kunnen particulieren een hovenier in de arm nemen.

Afkoelen door vergroenen kan de temperatuur op een warme dag vele graden schelen. Dat gun je toch iedereen, zegt Noortje, want dat draagt bij aan een goede gezondheid.

Weinig ruimte? Noortje adviseert om te beginnen met één tegel eruit te halen of een klimplant tegen de gevel te laten groeien. Ook een balkon kan je al vergroenen, zodat het in huis koeler wordt. Geen ervaring? Probeer gewoon wat, maar liefst met inheemse plantensoorten. Er zijn in Utrecht ook veel groepen waar je plantjes kan ruilen of gratis ophalen.

Noortjes motto:

Begin klein en maak de groene tuin stap voor stap groter. De eerste stap is het moeilijkst, maar daarna worden mensen steeds enthousiaster. Onthoud dat de volgende stappen steeds sneller gaan.

Voor het vergroten van de zichtbaarheid van de Tuincoaches, die ook per wijk te vinden zijn op het platform BuurtNatuur030, zijn er posters, flyers en T-shirts ontworpen.
  

Noortje op haar opklapbankje boven de geveltuin. Foto: JP

Tips:

Alle afleveringen in deze serie tot nu toe: