Groene zelfbeheerprojecten in Utrecht (4)
Gepubliceerd: donderdag 11 september 2025 14:35
Veel Utrechters zorgen voor een stukje openbaar groen.Joyce Parlevliet van de stichting GroenmoetjeDoen! maakt voor ons een rondgang langs een aantal groene zelfbeheerprojecten in onze stad.
Dit is deel 4.
Het belang van Groen voor sociale cohesie in een diverse wijk
Parkwijk in Leidsche Rijn is een heel diverse wijk met verborgen armoede en sociale problemen. Sinds 2022 staat deze wijk op de Buurtagenda evenals Kanaleneiland en Overvecht.
Jos en Lia zijn actief in Parkwijk. Ze beheren en stimuleren met buurtbewoners het openbaar groen in de buurt rondom de Emmaus, genaamd t Groene Sticht. Ze leerden elkaar kennen via de Buurtagenda Parkwijk-Zuid, en werken nu ook in andere delen van Parkwijk aan gezamenlijke vergroening, waardoor er meer kleur en biodiversiteit in de wijk ontstaat.
Volgens wijlen Ab Harrewijn, de initiatiefnemer van ’t Groene Sticht in 1996, is ’t Groene Sticht:
Een woonerf waar plek is voor mensen met verschillende achtergronden, maar zeker ook voor daklozen. Voor mensen die er uit ideële of praktische motieven voor kiezen én mensen die weinig te kiezen hebben. Een erf met een sociale functie in de buurt. Een erf waar wonen en werken nog dicht bij elkaar liggen.
Nadat men sociale overlast ervoer in het gebied ontstond de wil binnen ’t Groene Sticht om de buurt veiliger, groener en klimaatbestendiger te maken, maar er was geen geld. Daarom zijn verschillende bewoners uit de buurt zelf maar opgestaan. Het Ab Harrewijnplein, waar ook een tweedehandswinkel en een restaurant aan liggen, is vergroend en omgetoverd tot een bijzonder mooi parkje.

Een andere verwilderde groenstrook waar sociale overlast was, is grondig opgeschoond en wordt nu beheerd als ‘natuurgebiedje’. Er is een bijenhotel geplaatst en er is door het zaaien en aanplanten van wilde planten, bollen en bloemen meer voedsel voor insecten en vlinders gekomen. Het speciale (niet) maaibeleid moet er verder voor zorgen dat er jaarrond voldoende voedsel blijft voor het vliegende volk. Verderop in Parkwijk, tussen de Kervelhof en Pimpernelstraat, zijn kruiden geplant en bloemen gezaaid.
De ervaring van Jos en Lia is dat groene- en rode (sociale) activiteiten goed samen gaan. Niet alleen de biodiversiteit, maar ook de sociale cohesie in de wijk nemen enorm toe.

Een dilemma dat speelt bij groenonderhoud, is dat iedereen ernaar kijkt vanuit zijn of haar eigen achtergrond. Jos kijkt er vanuit zijn kennis over de natuur als vegetatiedeskundige naar en Lia als sociale buurtvergroener. Meerdere keren per jaar zijn er gezamenlijke werkdagen bij ’t Groene Sticht, hetgeen voor de buurtbewoners tegelijk ook een sociaal uitje is. Vergroener René maakt van iedere werkdag een leuk verslag op de website, zodat iedereen het nog eens terug kan lezen (https://groenesticht.nl/groenbeheer/).
Wat eens een boerenerf en weiland was (Hoge Weide), is nu een prachtig biodivers gebied met een sociale functie.
In de toekomst willen Lia en Jos zich ook met en in de rest van Parkwijk richten op meer natuurlijk en groen- en waterbeheer, en verkoeling door de aanplant van meer bloemen en groen. Lia is er als buurtvergroener op verschillende plaatsen al begonnen. Ze beheert een aantal boomspiegels en als mensen langs komen en zeggen dat ze het mooi vinden, probeert ze hen over de streep te trekken om ook een boomspiegel of geveltuin te gaan beheren. Haar motto is: ‘Heel Parkwijk Groen en Kleurrijk’.
Tips:
- Openbaar groen zelfbeheren in Utrecht?
- Financiële ondersteuning voor groene zelfbeheerprojecten en Provincie Utrecht
- Is je project gerealiseerd zet het dan op de kaart bij BuurtNatuur030, hèt community netwerk voor Buurtvergroeners
Alle afleveringen in deze serie tot nu toe:
- deel 1: Een boomspiegel met een eigen website (Voordorp)
- deel 2: Een paardenpluktuin (Tuindorp)
- deel 3: Community aan zet! (Lombok)
- deel 4: ’t Groene Sticht (Parkwijk)
- deel 5: Ontwikkeling groen zelfbeheer
- deel 6: Ella en haar 78 boomspiegels (Kanaleneiland)
- deel 7: Ronald, adviseur bij groen zelfbeheer
- deel 8: Alexandertuin wint verkiezing Steenbreker van het Jaar 2025
- deel 9: Van schoolbiologie naar schooltuintjes en online advisering
- deel 10: Pleintje Lange Lauwerstraat
- deel 11: Rebels maar sociaal vergroenen: Guerrilla Gardening
- deel 12: Utrechtse struikrovers
- deel 13: Meer dan 40 jaar groen zelfbeheer (Linnaeuslaan)