Veel Utrechters zorgen voor een stukje openbaar groen. Joyce Parlevliet van de stichting GroenmoetjeDoen! maakt voor ons een rondgang langs een aantal groene zelfbeheerprojecten in onze stad. Dit is deel 20.
  

Zusterpark Rotsoord: van stenige vlakte tot groene oase

Het begon met een brug: in 2012 wilden Marit, haar partner Ron Buiting en buurtgenoot Richèl Lubbers via de Rotsoordbrug een groene verbinding maken tussen Rivierenwijk en het herontwikkelingsgebied Rotsoord. Enthousiaste buurtbewoners dachten mee en het initiatief kreeg veel aandacht. Helaas stak de toenmalige wethouder er een stokje voor, omdat hij liever geld besteedde aan bruggen naar de Merwedekanaalzone. 

Op Rotsoord verschenen intussen, naast veel woningen alleen een paar fietsnietjes, geen groen. Dit gaf het gebied een kale, stenige en ongezellige uitstraling, waar ook de horeca niet blij mee was. Als reactie daarop maakten Marit en Ron in 2018 het manifest RotsoordGroen, samen met ondernemers als LE:EN, Klein Berlijn, DAAR, poppodium De Helling,Tafelboom, kinderboerderij Nieuw Rotsoord en betrokken buurtbewoners. 

Het manifest riep de gemeenteraad op tot vergroening op een manier die past bij het karakter van Rotsoord, met een grote rol voor gebruikers in het zelfbeheer. Doordat klimaatadaptatie tegen die tijd steeds belangrijker werd, kwam er geld voor de vergroening.
 
In afwachting van de gemeentelijke acties, besloten Marit en Ron de vergroening zelf aan te jagen met guerilla-acties, zoals door een boomparkeerplaats in te richten voor De Helling. Het motto van de Guerrilla Gardeners: ‘Vraag niet om toestemming, maar achteraf om vergiffenis, werd gretig door hen omarmd. De belangrijkste actie was het uitroepen van Rotsoord tot Zusterpark van Nationaal Park Utrechtse Heuvelrug. 

In de coronatijd ontstond op een bijeenkomst van het Nationaal Park de Utrechtse Heuvelrug (NPUH) bij Marit en anderen het idee om betere verbindingen te maken tussen het park en groene plekken in de steden eromheen. Geïnspireerd door de National Parc City-beweging uit Londen dacht ze: wat als we groene plekken in Utrecht aan elkaar verbinden en zo samen een groot park zijn? Wat als Rotsoord de kleine zus is van het NPUH? Zo werd Rotsoord in 2020 uitgeroepen tot Zusterpark. Al snel kwam er een tweede Zusterpark bij: het Hof van Cartesius.


Marit en Ron maakten het Zusterpark een jaar later concreet met drie mobiele (verplaatsbare) tuinen. Deze zijn gevuld met jonge boompjes en planten van de Utrechtse Heuvelrug in een Bomenprocessie: met tien mensen fietsten ze het groen uit Austerlitz naar Rotsoord en plantten dit in stalen bakken op wielen. De bakken zijn beschilderd en voorzien van het Zusterparken-logo. Sindsdien verzorgen en beheren ze dit groen zelf, al vijf jaar lang. 

Op veel plekken in Utrecht vergroenen bewoners zelf hun buurt. Marit, Ron en mede-Parkmakers Martine Sluijs en Taco Jansonius verbinden deze groene oases aan elkaar en bouwen zo aan een netwerk van Zusterparken. In de stad Utrecht zijn er inmiddels 17 Zusterparken, herkenbaar door het houten bord (van Tafelboom) met een beschrijving van het betreffende Zusterpark erop. 

De Zusterparken organiseren gezamenlijke acties als bloembollen planten, borrels en de Parkmakersparade op de eerste vrijdag van september. Zo komt de missie samen één groot park steeds dichterbij.

Marit en Ron leerden (de inmiddels overleden) kunstenaar Hans van Lunteren kennen, bekend van het project Toevallig Groen - zaailingen in de stad, het Sjanghaipark en het Zaailingen Pocketpark bij het Noordsepark. Door zaailingen een kans te geven, zagen Hans, Marit en Ron mogelijkheden om Rotsoord verder te vergroenen. Jonge boompjes die spontaan opkomen, kun je als bewoner een label geven met de tekst Zaailing gewenst en op een digitale kaart documenteren. 

Waar kun je spontaan groen beter laten staan dan op Rotsoord, een uitgelezen plek om te pionieren en de natuur wat meer haar gang te laten gaan, zegt Marit. Langs fietsnietjes en op andere luwe plekken plantten ze zaailingen, die ze nog steeds beheren, ter nagedachtenis aan Hans van Lunteren.

Op het HE:LEEN Festival organiseerde Marit een muzikale Ode aan Toevallig Groen, langs tongvarens op een monumentaal loodsje, stoepplantjes en wilgen langs de kade van de Vaartse Rijn.

In de toekomst zou ze graag nog een expositie organiseren over deze planten, zodat mensen ze leren kennen en ze uiteindelijk ook meer waarderen. Ze hoopt zo ruimte te blijven maken voor meer ‘rommelige plekken’ op Zusterpark Rotsoord en enkele laatste herinneringen aan de unieke industriële geschiedenis van het gebied te bewaren. 

Zie hieronder de bomenprocessie in 2021 (video)
  

Tips:

Alle afleveringen in deze serie tot nu toe: