Een overzicht van de officiële momenten in onze stad op 4, 5 en 7 mei. Zie ook: onze selectie uit voorstellingen, lezingen, herdenkingen rond WO2

Maandag 4 mei is er weer de jaarlijkse dodenherdenking op diverse plekken in de stad. De centrale herdenking is die op het Domplein. Daar worden kransen en bloemen gelegd en de eerste kranslegger dit jaar is oud-directeur van het Museum van Zuilen, Wim van Scharenburg. Hij legt samen met burgemeester Sharon Dijksma de krans namens het voormalig verzet.

Wim van Scharenburg. Foto: Bart Lauret

Van Scharenburgs betrokkenheid is geschiedkundig én persoonlijk. Zijn vader nam in februari 1941 deel aan de Februaristaking in Zuilen en Utrecht, uit protest tegen de Jodenvervolging door de Duitse bezetter.

Van Scharenburg benadrukt dat verzet niet altijd groots of georganiseerd was, maar vaak bestond uit kleine, moedige keuzes. ‘Mijn vader was geen leider’, zegt hij, ‘maar hij kon niet niets doen.’ Met de kranslegging staat hij symbool voor de vele gewone inwoners die in oorlogstijd besloten tot verzet.

De plechtigheid wordt voorafgegaan door de stille tocht, die om 19.30 uur vertrekt vanaf het Pieterskerkhof en rond 19.50 uur aankomt op het Domplein.

Oudkerkhof. Deelnemers van stille tocht in 2007. Foto: Ton van den Berg

Om 20.00 uur begint de nationale herdenking met twee minuten stilte. Aansluitend spreekt burgemeester Sharon Dijksma, waarna de kransleggingen plaatsvinden bij het verzetsmonument op het Domplein.

Na afloop van de herdenkingsplechtigheid is er in de Domkerk de voorstelling 'Stuk Stoppelman' van Theater na de Dam. De voorstelling, waar beperkt plek is, begint omstreeks 20.30 uur en maakt deel uit van het landelijke initiatief waarbij op 4 mei door heel Nederland theatervoorstellingen worden gespeeld die het oorlogsverleden invoelbaar maken.

Stuk Stoppelman vertelt het indringende levensverhaal van de Joodse arts Marie Stoppelman, die in 1944 werd verraden en naar Auschwitz werd gedeporteerd. Als arts overleefde zij de kampen, ondanks gedwongen samenwerking en confrontaties met Josef Mengele. De voorstelling wordt gespeeld door Gonny Gaakeer en belicht herbeleving van trauma, overlevingskracht en de vraag hoe je na zulke ervaringen verder leeft.

Dinsdag 5 mei is de dag voor het vieren van de Bevrijding. Dat krijgt dit jaar in Utrecht een extra accent want premier Rob Jetten komt naar de stad om hier de aftrap te doen voor de nationale viering. In een besloten bijeenkomst in de Domkerk (via de televisie te bekijken) is er die ochtend een 5 mei lezing van Splinter Chabot en de actrice Nina Goedegebure speelt Loes van Overeem, de Rode Kruis-verpleegster die in 1945 in Kamp Amersfoort op een krukje klom en de gevangenen toesprak toen de bevrijding daar een feit was.

In Utrecht wordt om 12.00 uur ook de aftrap gedaan van de landelijke Vrijheidsmaaltijden, waarbij de speciale Vrijheidssoep van chef Janny van der Heijden centraal staat. Er zijn maaltijden op diverse locaties: klikhier.

Het traditionele Bevrijdingsvuur wordt om 14.00 uur door Jetten en Chabot ontstoken op het Bevrijdingsfestivalterrein in park Transwijk.

Het Bevrijdingsfestival in park Transwijk is zoals altijd gratis toegankelijk en gaat om 12.00 uur van start. Er zijn diverse podiums met live-muziek.

Terrein Bevrijdingsfestival 2024. Foto: Ton van den Berg

Donderdag 7 mei is de dag dat herdacht en gevierd wordt dat Utrecht in 1945 werd bevrijd van de Duitse bezetter. Bij het beeld van de Polar Bears aan de Biltstraat en Hogelandsepark begint om 19.30 uur de ceremonie met een herdenking waarbij zowel Britse als Nederlandse strijdkrachten worden herdacht. Hierna houdt loco-burgemeester Linda Voortman een toespraak.

Historicus en schrijver Ad van Liempt spreekt over de gebeurtenissen op die bewuste dag in 1945. Leerlingen van de Utrechtse Schoolvereniging en het Utrechts Stedelijk Gymnasium dragen gedichten voor en Hanneke van Eijken zal een plaquette onthullen met haar '80 jaar vrijheid'-gedicht.

De plechtigheden worden afgesloten met de plaatsing van bloemstukken en een defilé langs het Polar Bear-monument.

Geïnteresseerden kunnen voorafgaand aan de ceremonie deelnemen aan één van de gegidste 7 mei-wandelingen langs historische plekken en oorlogsmonumenten in Utrecht Oost. De wandelingen starten om 18.30 uur en eindigen iets voor 19.30 uur in het Hogelandsepark zodat deelnemers de feestelijke ceremonie kunnen bijwonen. Deelname is gratis en inschrijven kan via de website van het Comité: 4meiutrecht.

Voor meer informatie over alle activiteiten en deelname wandelingen: klikhier

Ook de stichting Vlam organiseert diverse acitviteiten op 5 mei, voor info: klikhier

Het beeld van de Polar Bears. Foto: Ton van den Berg