De historie van de panden van café Le Journal aan de Neude (5 en slot)

Onlangs is men begonnen aan de uitgebreide verbouwing van een rijtje panden wat zich aan de zuidzijde van de Neude bevindt en waar inmiddels alweer zo’n 33 jaar de horecagelegenheid café Le Journal gevestigd is. Maar wat is het verhaal achter die panden en wie waren de mensen die er gewoond hebben?

Door Vincent Dirksen

Leendert Hoejenbos werd op 20 oktober 1817 geboren in Nieuwpoort (ZH), waar zijn vader Hendrik Hoejenbos en zijn moeder Jannigje Zwijnenburg een bakkerij hadden. Leendert kwam naar Utrecht als bakkersknecht en kwam in dienst bij de bakkerij op de hoek van de Nieuwegracht met de ABC straat. Op 4 oktober 1843 trouwde hij met de Utrechtse Hendrika Wilhelmina van de Berg. In zijn huwelijksakte werd zijn beroep vermeld als broodbakker. Zij bleven in de ABC straat wonen en daar werden ook de eerste kinderen geboren.

Het gezin Hoejenbos breidde zich verder uit en in mei 1847 werd een pand in de Korte Smeestraat aangekocht. Dat was destijds het pand wijk A, no.445, hetgeen wij nu kennen als nummer 12. Het gezin Hoejenbos heeft even op dit adres verbleven, maar verhuisde alweer snel terug naar de ABC straat, waarschijnlijk wegens zijn werk bij de eerdergenoemde bakkerij. Het pand aan de Korte Smeestraat werd verhuurd, maar in september 1856 werd het weer verkocht. Het beroep van Leendert was inmiddels ook gewijzigd in koopman. En zo kwam dus in januari 1859 de aankoop van het pand Neude G113 tot stand. Leendert Hoejenbos was in de Graanhandel gegaan.

Toen de familie Hoejenbos zich in 1859 op de Neude vestigde bestond zij reeds uit vader, moeder, twee zoons en vier dochters. Daar zouden in de jaren daarna nog twee zoons en een dochter bij komen. De graanhandel van de familie Hoejenbos begon zich al snel te ontwikkelen tot een gezonde onderneming. Zowel zakelijk als op het sociale vlak ontwikkelde Leendert Hoejenbos zich zeer succesvol. Hij werd onder andere lid van de Utrechtse gemeenteraad en naast de handel in graan en gist zien we ook regelmatig aankopen van divers onroerend goed in de kranten voorbijkomen.

Zoals ik eerder al verteld heb, kwamen na verloop van tijd ook de buurpanden op de Neude in het bezit van de familie. Dit was dan voornamelijk de verdienste van zoon Willem Hoejenbos, die in 1878 het pand G110 (latere nr. 32) en in 1893 het pand nr.33 wist aan te kopen. Even daarvoor, in januari 1892, kwam Leendert Hoejenbos op 74 jarige leeftijd te overlijden. De zonen Willem en Jan Hoejenbos zetten het bedrijf voort en gingen daarbij de naam Firma L. Hoejenbos gebruiken. Zoon Jan bleef in het pand Neude 34 wonen.

In 1921 werd het bedrijf als V.o.F. L. Hoejenbos ingeschreven in de Kamer van Koophandel met het adres Neude 32-34. In de bovenwoning van nummer 32 kwam kleinzoon Jan Hoejenbos te wonen, die boekhouder van beroep was en dus voor de financiën zorgde. Het kantoor van de firma bevond zich op de begane grond. Zoals beschreven werd de bovenwoning van nr. 33 nog aan derden verhuurd en was de begane grond inmiddels een pakhuis. Nr. 34 werd nog steeds bewoond door zoon Jan. Deze situatie duurde voort tot het overlijden van zoon Jan in augustus 1937.

Kort daarna werd het pand op nr.34 verbouwd, waarbij vooral de zolderverdieping werd uitgebreid, door het dak aan de voorzijde een stuk op te hogen. Hierdoor ontstond ook in dat pand de mogelijkheid om op de begane grond een bedrijf te beginnen. Na de verbouwing werd de eerste huurder van het pand de Firma J. van Setten, die er een bedrijf in autobanden en een vulkaniseer-inrichting in vestigde.

In 32 en 33 bleef de graanhandel gevestigd. Dit ging zo voort tot na de Tweede Wereldoorlog, tot in 1949 ook het pand op nr.33 werd verbouwd overeenkomstig nr.34, waardoor de bovenwoning werd uitgebreid. In 1954 werd de benedenverdieping van nr.34 in gebruik genomen als showroom van Automobielbedrijf KOVA Utrecht, die handelde in het merk D.K.W. en later ook nog in B.M.W.

Inmiddels had de Firma L. Hoejenbos zijn vestigingsadres gewijzigd in Croeselaan 18 en na de hiervoor genoemde verbouwing van nr.33 werden de panden nr.32 en 33 in gebruik genomen door de Lichtdruk en Reproductie-inrichting Reproprint C.V. De woningen boven beide panden werden nog steeds verhuurd. In de jaren die volgen breidt Reproprint zijn activiteiten uit met een fotocopieerinrichting, een kantoorboekhandel en handel in kantoorartikelen en als kleinzoon Jan Hoejenbos in 1956 zijn bedrijfsactiviteiten stopzet en zijn bedrijf verkoopt aan “De Korenschoof”, verkoopt hij zijn panden aan de Neude aan de directeur van Reproprint, de heer K. Uitenboogaard.

Deze dient onmiddellijk plannen in bij de gemeente Utrecht voor een drastische verbouwing van de panden Neude 32 en 33. Nummer 34 bleef hierbij buiten schot, waarschijnlijk omdat het nog steeds werd gehuurd door het Automobielbedrijf KOVA. Op donderdag 6 juni 1957 vond de heropening plaats van het nieuwe pand, dat een enorme gedaanteverwisseling had ondergaan. Bovenop het pand werd een forse neonlichtreclame geplaatst van inktfabrikant Talens en directeur Uitenboogaard nam zelf de bovenwoning in gebruik.

Op nr. 34 vond in 1960 nog een wisseling van de wacht plaats. Daar werd het bedrijf C.A.S.U. (Controle Apparaten Service Utrecht) in gevestigd. Dit bedrijf hield zich bezig met de verkoop en reparatie van apparaten als kilometertellers, toerentellers, temperatuurmeters e.d. Het zou daar nog enige jaren blijven zitten, maar toen de zaak halverwege de jaren ’60 leeg kwam, zag de heer Uitenboogaard zijn kans schoon om ook dit pand bij zijn Reproprint te betrekken.

Na eerst simpelweg de bestaande winkelruimte gebruikt te hebben vond men in 1969 toch dat het mooier was om in ieder geval de gevels op het begane grond niveau aan elkaar gelijk te maken. Zo volgde dus weer een verbouwing, waarbij dus de winkelpui van nr.34 werd aangepast aan die van nrs.32-33. Ook werd de benedenverdieping van nr.34 doorgebroken naar nrs.32-33.

Zo werden de drie panden dus eindelijk, na vele eeuwen, op straatniveau samengetrokken. De firma Reproprint zou de panden op deze manier blijven gebruiken tot 1993, waarna de overname door Café Le Journal plaatsvond. Deze lieten de begane grond van de drie panden nog eens drastisch onderhanden nemen om een en ander geschikt te maken voor hun plannen om er een van de eerste Grand-Cafés van Utrecht in te vestigen.

Hier komt dan een einde aan mijn verhaal. Inmiddels heeft Café Le Journal alweer ruim dertig jaar het pand in gebruik en is men nu dus aan een grondige verbouwing begonnen, waarmee men de toekomst hopelijk weer met vertrouwen tegemoet kan zien. En als ik zo naar de tekeningen op het hekwerk kijk dan denk ik dat de Neude er ook weer iets mooier uit gaat zien.