Expositie ‘Wat komt er na de knallen?’

In het Volksbuurtmuseum is een kleine expositie te zien over onze tradities rondom de jaarwisseling. Oliebollen bakken, kaarten met familie, om twaalf uur de straat op en vuurwerk afsteken. Het lijkt al jaren hetzelfde maar het is het niet en nu het vuurwerk zelfs illegaal is verklaard verandert er nogal wat.

Tradities rond oud en nieuw lijken onveranderlijk, maar niets is minder waar, zeggen de medewerkers van het Volksbuurtmuseum die gezamelijk de expositie vorm gaven. In deze tentoonstelling laten ze zien hoe de jaarwisseling door de eeuwen heen steeds opnieuw verandert.

De komende jaarwisseling krijgt die verandering een extra actuele betekenis: voor het eerst geldt in Nederland een landelijk vuurwerkverbod voor consumenten. Voor sommigen is dat een opluchting, terwijl anderen een geliefde traditie zien verdwijnen. Wat komt ervoor in de plaats?

Oud en nieuw is altijd in beweging geweest. In de eerste helft van de twintigste eeuw werd het feest vooral thuis met familie gevierd. Oliebollen en appelflappen werden zelf gebakken en de avond werd gevuld met kaarten, spelletjes en een borrel. Vanaf de jaren vijftig verplaatste het feest zich steeds meer naar buiten. Vuurwerk werd populair en in Utrechtse volksbuurten ontstonden tradities als kerstboomverbrandingen.

De tentoonstelling kijkt nadrukkelijk ook vooruit. Utrechters vertellen hoe zij oud en nieuw vieren, welke gewoonten voor hen bij de jaarwisseling horen en wat zij hopen te behouden. Nu consumentenvuurwerk verdwijnt, ontstaat opnieuw ruimte voor verandering. Gaan we om twaalf uur nog steeds massaal de straat op? Ontstaan er nieuwe buurttradities? En hoe ziet een Utrechtse jaarwisseling zonder vuurwerk eruit?

De expositie 'Wat komt er na de knallen' is te zien t/m 17 januari 2027 in het Volkbuurtmuseum, Waterstraat 27.