Van Waert - De terugweg van C.C.S. Crone

Door Joost van Waert - Jarenlang stond er aan de noordwestkant van het Centraal Station een tekst van de Utrechtse schrijver C.C.S. Crone op een blinde muur: "En hoe verder hij ging, des te langer was zijn terugweg."

Zo in drie regels onder elkaar lijkt het een mooi melancholiek stukje poëzie, maar oorspronkelijk was deze tekst helemaal niet zo romantisch. Het is een prozaregel uit Crone's novelle 'Het feestelijke leven', geschreven in 1936 en uitgegeven in 1939. 

Henk Buysman, de protagonist van het verhaal, is zojuist weduwnaar geworden en zwerft doelloos door de stad, met zijn ziel onder zijn arm: 'Hij tramde naar de Trans [waar hij woonde –JvW]. Daar bedacht hij, dat een mens zich zelf niet kan ontvluchten, en hoe verder hij ging, des te langer was zijn terugweg.' 

Vanaf 2002 stond deze tekst op de zijmuur van het Frits Tingenhuis aan de Van Sijpesteijnkade 35, vlak langs het spoor. Op een koperen plaquette op een muurtje voor het pand stond de tekst nogmaals, zowel in drukletters als in braille. Frits Tingen (1900-1982) was een blinde dichter, vandaar. 

Toen dit pand in 2013 gesloopt werd, verdwenen ook de teksten. 

In 2014 werden dezelfde woorden door Jos Peeters op de zijgevel van het gebouw Leeuwensteyn aan het Jaarbeursplein gezet, tot ook dit pand gesloopt werd, om plaats te maken voor het WTC, het World Trade Center Utrecht. 

De tekst van Crone werd in 2016 nogmaals verplaatst, nu naar het Beatrixgebouw, naast de liften die naar het stadsplateau voeren; helaas wat minder in het oog springend dan op zijn oorspronkelijke plek.

Toen de profwielrenners in 2022 van start gingen voor de Ronde van Spanje kwamen ze op de St.-Josephlaan langs een grote muurschildering van de hand van Jos Peeters. Prominent hierop zien we Mies Stolker, een in de jaren zestig befaamde renner uit Zuilen, maar als je heel goed kijkt kun je ook in dit kunstwerk de tekst van Crone terugvinden.

Echt iets voor Peeters om zo'n grapje erin te stoppen. "Ik vond het wel van toepassing op de renners. Die hadden ook nog een lange weg te gaan."

Dat zijn dus al vijf Utrechtse locaties voor deze elf woorden, maar daarmee zijn we er nog niet. Ook op de voordeur van een woning aan de Verlengde Hoogravenseweg trof ik ze aan.

Van Crone (1914-1951) is bekend dat hij mooie zinnen op strookjes papier schreef en dat hij die strookjes vervolgens onder elkaar legde en zo tot zijn mooie, compacte verhalen kwam. Door deze zin op de muur te zetten is er als het ware weer een strookje tekst uit zijn boek gehaald; een omgekeerde beweging dus. 

Het plaatsen van tekstfragmenten uit het werk van C.C.S. Crone op muren in de stad was een idee van zijn zoon Frans. Hij koos een aantal citaten uit en die werden in 2001 – ter gelegenheid van Crone's vijftigste sterfdag – door de Werkgroep Directe Voorzieningen van de gemeente geplaatst op een aantal door Crone beschreven plekken in de stad.