Gevelsteen op de Drift voor Sitie, een tot slaaf gemaakte vrouw

Door Jim Terlingen - Op de buitenmuur van de Universiteitsbibliotheek bij Drift 27 is vanmiddag een gevelsteen onthuld ter nagedachtenis aan Sitie. Zij was een tot slaaf gemaakte vrouw uit de Indonesische archipel, die in de 18de eeuw diende in het gebouw dat nu de Universiteitsbibliotheek is. De steen herdenkt ook het slavernijverleden van Utrecht.

De afgelopen jaren is steeds duidelijker geworden hoe sterk de Nederlandse samenleving betrokken was bij koloniale handel en slavernij, ook in Azië. Dat geldt ook voor Utrecht en de Universiteit Utrecht. De Universiteitsbibliotheek UU en het Utrechts Geveltekenfonds (UGTF) plaatsten de steen om deze geschiedenis zichtbaar te maken, op de plek waar Sitie ooit werkte.

De onthulling vond plaats in aanwezigheid van onder anderen rector magnificus Wilco Hazeleger. In het middagprogramma spraken cultuurhistoricus Nancy Jouwe, ontwerper Max Kisman, Marjet Douze (UGTF) en Matthijs van Otegem (UU).

De gevelsteen is ontworpen door Max Kisman en gehouwen door beeldhouwer Toon Rijkers.

Wie was Sitie?
Sitie werd geboren in Zuid-Celebes, het huidige Sulawesi. In 1752 schonk een plaatselijke vorst haar aan Joan Gideon Loten. Loten was tot 1750 VOC-gouverneur van Makassar. Hij liet Sitie verschepen naar Batavia, het huidige Jakarta, waar zijn nieuwe post was. Vanaf dat moment diende zij in zijn huishouden.

Toen Loten in 1758 terugkeerde naar Europa, nam hij Sitie mee. In 1778 kocht hij het pand aan de Drift 27. Na zijn overlijden bleef Sitie tot haar dood in Utrecht. Haar huis en familie op Celebes heeft zij nooit meer teruggezien.

Zichtbaar maken van het koloniale verleden
De Universiteit Utrecht erkent dat zij deel uitmaakt van het koloniale verleden van Utrecht. Vanuit haar maatschappelijke rol draagt de universiteit bij aan bewustwording van en onderzoek naar racisme en het koloniale verleden. Met deze gevelsteen, juist op deze plek, wordt de geschiedenis van Sitie blijvend zichtbaar.

De QR-code die onder de steen zichtbaar is, gaat naar deze pagina op de website van het Utrechts Geveltekenfonds. Het UGTF is een non-profitorganisatie. Het fonds inventariseert, beschrijft en (her)plaatst geveltekens in Utrecht, mogelijk gemaakt door donaties en subsidies.

Voor de Sitie-steen is een crowdfundingsactie gehouden. Dankzij 278 donaties is er € 11.336 opgehaald.