Door Jim Terlingen - Het leek er even op of raadslid David Bosch van UtrechtNu! het college zou gaan bevragen over de plannen van woningcorporatie Portaal voor De Tuinwijk (zie dit stuk van Anne Veen op onze site). Maar het is uiteindelijk Pepijn Zwanenberg (LINK) geworden, die mede namens acht andere fracties schriftelijke vragen heeft gesteld.

Waar gaan die vragen over? We leggen - voor alle duidelijkheid - alles nog eens uit aan de hand van een persbericht van vandaag van LINK.

De Tuinwijk is een woningbouwcomplex met circa 180 woningen uit 1922, gebouwd in de stijl van de Amsterdamse School. Het is van grote cultuurhistorische en sociale waarde voor onze stad. De Tuinwijk is als samenhangend geheel ontworpen door de architecten Kool en Van Rood, met een bewuste mix van woningtypen en geïntegreerde winkelpanden.

Al meer dan een eeuw vormt de wijk een stabiele gemeenschap, met bewoners die er soms al tientallen jaren wonen. Die langdurige bewoning heeft geleid tot sterke sociale cohesie, onderlinge betrokkenheid en zorg voor elkaar.

Tijdens een informatieavond verwachtten bewoners geïnformeerd te worden over renovatie en verduurzaming. In plaats daarvan was Portaal afwezig. (* In de oorspronkelijke versie van dit bericht stond dat Portaal wel aanwezig was. In de schriftelijke vragen van LINK staat dit verkeerd gemeld, lees hier)

Alle bewoners zullen door deze plannen moeten verhuizen en kunnen, door de voorgestelde woningsplitsing, meestal niet terugkeren. Dit gebeurde zonder voorafgaand overleg met bewoners of de bewonerscommissie.

Pepijn Zwanenberg: “Verduurzaming is noodzakelijk, maar zeggenschap betekent wat LINK betreft dat huurders vooraf kunnen meebeslissen over hun woningcomplex. Niet achteraf meepraten over een uitgewerkt plan, maar vooraf samen bepalen wat er nodig is en wat behouden moet blijven.”

In de plannen van Portaal wordt nadrukkelijk gesproken over sloop-nieuwbouw voor de binnenkant van de woningen van dit historische complex. Dat betekent dat niet alleen de bewoners moeten vertrekken, maar ook alle oorspronkelijke interieurs verdwijnen: de historische woningindelingen, schouwen, glas-in-looddeuren, tegelvloeren en andere karakteristieke elementen.

Daarmee staat niet alleen de sociale structuur, maar ook de cultuurhistorische waarde van De Tuinwijk onder druk. Helaas is het complex totnogtoe geen beschermd gemeentelijk monument. Maar juist het samenspel van architectuur, interieurs en gemeenschap maakt dit complex tot een bijzonder en samenhangend geheel.

Zwanenberg: “Als dit plan doorgaat, moeten niet alleen de bewoners hun biezen pakken, maar verdwijnen ook de historische interieurs die deze woningen zo bijzonder maken. Dat is een verlies voor de wijk Tuinwijk en voor de stad als geheel.”

De partijen maken zich grote zorgen over de sociale gevolgen van de plannen. Wanneer alle bewoners moeten vertrekken en niet kunnen terugkeren, dreigt een hechte gemeenschap uiteen te vallen.

Tegelijk roept de ingreep vragen op over hoe Utrecht en Portaal omgaan met cultuurhistorisch waardevolle wooncomplexen zonder formele monumentenstatus en of deze voldoende worden beschermd.

Met de schriftelijke vragen vragen de partijen het college om duidelijkheid over de rol van de gemeente, de zeggenschap van huurders, de bescherming van cultuurhistorische waarden en de mogelijkheid om samen met bewoners te komen tot plannen voor renovatie en verduurzaming die recht doen aan zowel de gemeenschap als het erfgoed van De Tuinwijk.