Wielaert - BPU gestopt door afhaken van politiek

Door Jeroen Wielaert - Een Grande Partenza van de Giro d'Italia. De Grand Départ van de Tour de Femmes. Bij het Business Peloton Utrecht was er nog ambitie genoeg voor de komende jaren, na de voltooiing van de trilogie Giro (2010), Tour (2015) en Vuelta (2022).

Toch kwam afgelopen woensdag in Hotel Karel V de opheffingsbijeenkomst van het ondernemerscollectief dat 18 jaar een sleutelrol speelde in de organisatie. Hoofdaanjager Cor Jansen had er een passende metafoor voor: 'We houden de benen stil, nu de politiek niet meer wil meefietsen.'

Final Dance. Zo hadden ze het laatste BPU wielercafé genoemd. De Leicesterzaal hing vol met wielershirts en banieren, er waren Tournijntjes op tafel gezet. Er werd een film getoond met ontroerende beelden uit de Utrechtse dagen met de grote ronden.

Jan Fokkens en ik waren er ook, namens de aloude stichting Tour sous le Dom. Leuk om nog eens uit te leggen hoe wij op 5 januari 2002, alweer 24 jaar geleden, een financiëel draagvlakonderzoek verrichtten dat we in Café Vooghel aan de Burgemeester Reigerstraat in een klein kwartier op twee bierviltjes vastlegden.

Binnen een week omarmde de toenmalige burgemeester Annie Brouwer-Korf het plan, samen met wethouder Hans Spekman. Een Grand Départ van de Tour de France paste heel goed in de grote plannen die het bestuurlijke duo voor de stad hadden. In 2008 werd het BPU opgericht. De rest is glorieuze Utrechtse geschiedenis.

Het welslagen van dit soort grote evenementen staat of valt met het enthousiasme en de visie van burgemeesters. Zij zijn de belangrijkste gesprekspartners voor Franse, Italiaanse en Spaanse rondedirecteuren. Annie Brouwer deed de verkennende openingsronden met de toenmalige Tourdirecteur Jean-Marie Leblanc. Zij ontving de Parijzenaar ook thuis op de Brigittenstraat, tijdens een supergeheime bijeenkomst in mei 2005. Later zei ze me bij een toevallige ontmoeting op de Oudegracht: 'Het is goed dat jullie direct naar mij zijn gegaan, anders had het nog bij een ambtenaar in een la gelegen.'

Opvolger Aleid Wolfsen moest de harde vervolglobby in met de directeur na Leblanc: Christian Prudhomme. Als gast op de afscheidsbijeenkomst van het BPU vertelde Wolfsen hoe lastig de concurrentie met Rotterdam en Ivo Opstelten was en hoe problematisch het later werd toen Rabobank afhaakte als hoofdsponsor. Voor het gehoor van het kerntrio Cor Jansen-Henk de Breij-Richard Kraan, oud-wethouder Harm Janssen en hekkenkoning Agterberg benadrukte hij hoe cruciaal het Utrechtse zakencollectief was als platform van verbindende doorzetters.

Jan van Zanen had als burgemeester nummer drie vanaf 2014 de schone taak om als charmante gastheer te fungeren voor Franse en Spaanse directeuren. Hij kon wegens Haagse verplichtingen niet aanwezig zijn bij de Final Dance die het aangename karakter kreeg van een reunie. Gek was het wel om van latere BPU-leden te horen dat ze niets wisten van de voorgeschiedenis met Annie Brouwer.

BPU-voorzitter Marloes van den Berg was kort maar duidelijk over het waarom van de opheffing: 'Er zijn nu te weinig aanknopingspunten. Het is goed om ook buiten het wielrennen te kijken. Als de mogelijkheid zich voordoet, zitten we in een dag bij elkaar.'

Het samenzijn was al ruim in de borrelfase beland, toen ook burgemeester Sharon Dijksma binnen liep. Zij had de Vuelta van 2022 in de schoot geworpen gekregen. Ze zei: 'Iets houdt op met koffie en cake, maar bij binnenkomst zag ik allemaal bubbels, dus het gaat in de goede sfeer. Het is een wielertrilogie geworden met geweldige momenten. Het is een gigantisch werk om dat allemaal voor elkaar te krijgen. Zo is Utrecht ook op de kaart gezet als stad van Gezond Stedelijk Leven.'

Het was wel sportief dat Sharon kwam. Voor haar als burgemeester was het na de Vuelta wel genoeg met het wielrennen in Utrecht –  geen zin meer. Ze heeft andere prioriteiten als het klimaat en staat met het college voor kolossale bezuinigingen. De kosten voor een Grand Départ van de Tour zijn inmiddels gestegen naar 20 miljoen.

Op dit punt is het goed om te beseffen dat Utrecht de tijd mee heeft gehad. In 2002 stond Utrecht er anders voor. Annie Brouwer was de eerste burgemeester die besefte dat de Grand Départ van de Tour een geweldige manier was om Utrecht van het aloude Calimero-complex te verlossen. Het ging om meer dan wielrennen alleen. Gemeente en bedrijfsleven vormden een succesvolle combine in wat steeds uitmondde in feestelijke stadspromotie. Sociaal, psychologisch, cultureel en economisch was het verregaand sportoverstijgend.

De kapitale winst van de opeenvolging Giro-Tour-Vuelta, met de getoonde organisatiekracht en de wereldwijd toegenomen naamsbekendheid, is dat Utrecht een veel trotsere stad is geworden. Een stad met grootsteeds zelfvertrouwen. Voor Sharon Dijksma is dat een goed gegeven om op door te gaan, bij de confrontatie met zware financiële uitdagingen. Gelukkig was er recentelijk nog genoeg feestelijks te doen bij het Festival Oude Muziek en de Parade. Het Nederlands Filmfestival moet nog komen.

Met de oude jongens en meisjes van het BPU is het woensdagavond nog gezellig dineren geworden in de brasserie van Karel V (op ieders eigen kosten). Ik ging naar huis met de herinnering van een ingewijde uit het stadhuis van toen en wat Annie Brouwer hem altijd had gezegd: 'Een stad moet feesten.'