Kiek op: De Tuinwijk

De kiek is gemaakt: op vrijdag 29 mei 2026, 15.44 uur

Waar? hoek Willem Arntzkade-Melis Stokestraat

Door: Jim Terlingen

Want? Hier werd vanmiddag door wethouder Susanne Schilderman en wijkbewoner Doete Regts een 'attentiesteen' onthuld die aandacht geeft aan De Tuinwijk. Dit gebeurde in aanwezigheid van zo'n tachtig geninteresseerden.

Achtergrond: woningbouwvereniging De Tuinwijk liet in 1921 nabij de jonge gelijknamige wijk (Tuinwijk, dus zónder ‘De’) een ruim opgezette wijk bouwen met 180 woningen bestemd voor spoormensen.

De afwisselende en karakteristieke architectuur maken dat De Tuinwijk ruim honderd jaar later nog steeds een gewilde plek is om te wonen. Voor wijkbewoner Regts was het honderdjarig bestaan van de wijk aanleiding om bij de Werkgroep Directe Voorzieningen van de gemeente Utrecht aan te kloppen met een initiatief voor een attentiesteen.  

Via een QR-code op de steen krijg je toegang tot uitgebreide informatie over dit bijzondere stukje stad.

Doete Regts vestigde in haar toespraak de aandacht op de sociale samenhang in de wijk en over 'donkere wolken'. Een deel uit de toespraak:
  

Ons wijkje wordt bewoond door een zeer gemengde populatie: jong en oud, alleenstaanden, stellen en gezinnen, met grote verschillen in de kansen die mensen in het leven hebben gehad. Dat levert een levendige en sociaal gezonde wijk op. Een weerbare wijk om trots op te zijn. Gemiddeld wonen mensen lang in dit wooncomplex, wat de hechte gemeenschap versterkt.

Er bestaat een duidelijke samenhang tussen de architectuur enerzijds en hoe mensen zich voelen, gedragen en tot elkaar verhouden anderzijds. De architecten hebben rekening gehouden met de menselijke maat, waardoor bewoners zich hier prettig voelen.

Mijn auto wassen of de ramen van mijn woning lappen kan nooit in een paar minuten, omdat er altijd buren stoppen voor een praatje. Ooit begon ik de stoep en de straat naast mijn woning te vegen, en binnen de kortste keren stonden vier buren mij te helpen. Als iemand plotseling naar de eerste hulp moet, is er altijd wel een buur met een auto beschikbaar.

Na zestien jaar kan ik volmondig beamen dat ik dankbaar ben dat ik op zo’n mooie en fijne plek mag wonen.

Maar tegelijkertijd moet ik ook vertellen dat er sinds januari van dit jaar donkere wolken boven ons wooncomplex hangen. Onze woningcorporatie Portaal onderzoekt of onze woningen gesplitst kunnen worden. Als dit doorgaat, verliezen 160 huishoudens hun huurcontract. Ook gaat in deze woningen de authentieke indeling verloren, inclusief de woontorens en historische details. We hebben er slapeloze nachten van. Het zou het einde betekenen van deze gemeenschap, waar we ons veilig en thuis voelen.

Daar komt bij dat er op de huidige woningmarkt nauwelijks een vergelijkbare plek te vinden is, waardoor velen van ons er in woonkwaliteit op achteruit zullen gaan. We hopen dan ook dat Portaal een verduurzamingsplan wil ontwikkelen waarvoor draagvlak bestaat, waarbij bewoners hun huurcontract behouden en deze gemeenschap kan blijven bestaan.

Vandaag staan we stil bij 105 jaar De Tuinwijk en haar bewoners. Mogen er nog vele jaren volgen.

  
Een andere bewoner van De Tuinwijk, Nicole Zonderhuis, las een zelfgemaakt gedicht voor, die ze heeft opgestuurd naar deze Utrechtse Poëzie-Spoken Word wedstrijd:
  

De Tuinwijk

Utrechts Amsterdamse School
gebouwd in 1921, serieus én licht frivool
Groene dakranden die de oranje daken omzomen
Siermetselwerk in diverse patronen
Driehoekige ramen en kleurrijke schouwen
Toen wisten ze nog hoe ze moesten bouwen!

Huizen met variaties in aanblik en maat
zodat er voor iedere bewoner een passend huis staat.
Brede straten waar de zon kan stralen
en grote tuinen waar men fruit van de boom kan halen
Dát is het opperste arbeidersgeluk
Wonen in De Tuinwijk; het kan niet stuk!  

Zo schreef de Utrechts burgemeester in 1921
De droom van Fockema Andrea kwam uit

We zijn tevreden mensen
met tuinen vol leven en fruit
We hebben weinig méér te wensen
Wij willen hier nooit meer uit!
Er woont een mooie mix van jong en oud
Mensen met minder en mensen met goud
Van alleenstaanden tot gezinnen
en statushouders die hier hun leven beginnen

We kennen elkaar van naam
en wanneer er nood is, staan we klaar
We helpen en doen het samen
We vegen de straten en lappen elkaars ramen
We houden van de huizen en van de buren
Wij zouden geen ander huis willen huren!
Dit is méér dan een huis
De Tuinwijk is ons Thuis!
  

(JT)