Door Jim Terlingen - Waar sommigen mensen in het jaar dat ze 80 jaar oud worden, rustigaan gaan doen, lijkt de Utrechtse beeldend kunstenaar Elisabeth Müller er juist een tandje bij te zetten. De huidige expositie in De Toonkamer is haar tweede al dit jaar. En er komt er zeker nóg een bij.

Elisabeth, die al meer dan vijftig jaar in Utrecht woont en werkt, vertelt met passie over de foto's die op de Oudegracht te zien zijn.

"Ik ben naast m’n andere werk, mijn schilderingen, altijd bezig geweest met het maken van foto’s. Die maakte ik dan om mijn werk vast te leggen. Maar toen zag ik daarop ineens dingen die ik daarvoor nooit gezien had. Bij toeval. Het is fascinerend wat je allemaal kunt zien met zonlicht.

Toen ben ik foto's gaan maken als product. Dit zijn dus niet foto's van mijn kunstwerken. Ik gebruik alleen zonlicht, meer niet en fotografeer een object van papier. Je ziet dan heel mooi wat er allemaal in die ruimte gebeurt. Je ziet vaak prachtig strijklicht. En soms komt het licht door de luxaflex. 

Soms gebruik ik wit papier en ben ik bijvoorbeeld helemaal verbaasd hoeveel schakeringen wit er zijn als er licht overheen valt. Dan draai ik het object nog eens, bijvoorbeeld, om te kijken wat er gebeurt. Ik ben dan heel nieuwsgierig en speels.

Ik heb bij de afdrukken geen kleuren gemanipuleerd. Ik heb geen kunstmatige ingrepen gedaan. Sommige zijn afdrukken van dia‘s, andere heb ik gewoon met m’n iPhone gemaakt."
   

  
"Ik ben echt een kijker, mijn vak is kijken. Het resultaat van wat ik maak, is mijn ordening. Het is een harmonie, een schoonheid. Op een gegeven moment weet ik gewoon zeker: zó moet hij staan. Daar kan heel lang overheen gaan, maar op een gegeven moment heb ik het. Ik weet dan dat het goed is omdat ik er daarna niet meer over nadenk.

En dan weet ik: het enige dat een mens nodig heeft, is licht, water en liefde."

Foto's van Müller in De Toonkamer. Foto: JT

Bach
De in 1946 in Meppel geboren dochter van een genaturaliseerde Duitser had het niet makkelijk in de jaren na de oorlog. Er was in de oorlog niks op zijn gedrag aan te merken, maar in 1955, tijdens de optocht ter gelegenheid van het tienjarige bevrijdingsfeest in Meppel wordt Elisabeth alleen vanwege haar achternaam voor ’mof’ uitgemaakt. 

Gelukkig was er een piano in haar leven. Rogier Ormeling schreef deze mooie analyse:

De piano diskwalificeert haar niet, wijst haar niet af. De muziek, daar mag ze tenminste wel bijhoren, of ze nu zelf speelt of direct uit school telkens luistert naar het eerste pianoconcert van Brahms.

Elisabeth Müller:

"Ik speel al vanaf mijn zesde piano. Dat is mijn inspiratie voor drie kunstprojecten rondom Johann Sebastiaan Bach. Ik heb er twee afgerond, de eerste geinspieerd op 'De Goldbergvariaties' en de tweede op 'Das Wohltemperierte Klavier'. Het derde project waar ik mee bezig ben, is 'Die Kunst der Fuge'."

Het Bach Museum / Bach Archiv in Leipzig heeft werk van Müller, een 30-delige serie schilderijen, in het bezit. "Zij zien wat ik doe. Dat is voor mij geweldig."
Zie ook: de reportage die RTV Utrecht in 2023 maakte van haar tweede Bach-project.
  

PS1. Tot en met aanstaande zondag is de expositie tussen 13-17 uur te zien in De Toonkamer, Oudegracht 341.

PS2. Dit is de website van Elisabeth Müller.