FC Utrecht bestaat 1 juli vijftig jaar. Sportverslaggever Ton de Ruiter kijkt met een knipoog naar het heden in een wekelijkse rubriek terug op het woelige verleden.  Over voetbal op het randje en soms er over heen. Alles om te winnen, dat is topvoetbal schrijft Willem van Hanagem deze week.         

Deel 28

Een Duits haantje is namens FC Utrecht de voorste. Andreas Ludwig krijgt 5 februari 2016 tegen Heerenveen de rode kaart. Het is de honderdste voor de club sinds de invoering van het gekleurde karton in de eredivisie in 1972. FC Utrecht is in de eredivisie de eerste club die de honderd haalt. 
Dat de jubileumkaart in deze stad valt is geen toeval. Met elf wondervoetballers win je geen wedstrijd. Voetbal op en soms over het randje hoort bij de Utrechtse mentaliteit, zo bewijst de geschiedenis.

Andreas Ludwig op de schouders bij Haller (niet voor de rode kaart maar in dit geval einde seizoen 2017). Foto: Jeroen Stoops

Vriendschap is de kracht van landskampioen DOS in 1958, maar het is ook de combinatie van een aantal begenadigde voetballers met een vijftal dat het van knokken moet hebben. Velox-trainer Daan van Beek is een liefhebber van mooi voetbal maar als hij verantwoordelijk is voor de samenstelling van het Utrechts elftal kiest hij naast kunstschilders voor de huisschilders Job Gademans, Wim van Arnhem, Joop Jochems, Martin Okhuijsen en Ben Aarts.

Utrechtse voetballers laten zich niet afbluffen. Jan Wouters zei eens: ,,Spelers uit Utrecht pik je er zo uit. Ze staan bij het muurtje nooit met hun handen voor het kruis en kijken de schutter aan met een blik van ‘waag het eens, we weten je te vinden’.’’ Volgens de verhalen is ‘oorlog in de zestien’ een Utrechtse uitdrukking.

Ton du Chatinier: ,,Ik zal nooit een tegenstander bewust in elkaar schoppen, maar ik laat me natuurlijk niet voor lul zetten. Je hebt spelers die een verdediger dollen. Dat lukt bij mij misschien een keer, maar dan is het de volgende keer bingo. Vanenburg vindt het leuk om van die overstapjes te maken, drie, vier bewegingen voor de bal, maar je denkt toch niet dat hij dat bij mij doet? Want dan weet hij dat hij zo de Oude Gracht ingaat.’’ Zijn collega Ton de Kruyk: ,,Geven en nemen, over en weer: tand verloren, jukbeen kapot, neus gebroken. Ik ben er niet trots op, maar voetballend konden we soms niet winnen.’’

Marco Cabo krijgt op 19 augustus 1970 van scheidsrechter Jef Dorpmans bij de vooruit gespeelde wedstrijd Feyenoord – FC Utrecht de eerste boeking vanwege wangedrag. Een gele kaart wordt daarbij nog niet getoond. Co Adriaanse is in 1970 de eerste geschorste speler bij FC Utrecht. In de uitwedstrijd tegen NEC gaat hij op de bon bij scheidsrechter Theo Boosten nadat hij Henny Oosterveld meedogenloos onderuit haalt. Adriaanse moet een wedstrijd toekijken en krijgt ook nog een boete van 150 gulden. 

Co Adriaanse (links) in duel met Willy Brokamp. Foto: archief

André Hulshorst is de eerste speler van FC Utrecht die met een rode kaart wordt weggestuurd. Het gebeurt op 3 april 1974 in de halve finale van de beker tegen NAC op neutraal terrein in Den Bosch. 
In de eredivisie krijgt Joop Wildbret op 3 december 1978 uit tegen VVV de eerste rode kaart in de geschiedenis van FC Utrecht. Scheidsrechter Henk van Ettekoven stuurt de libero weg. Let wel: de eerste zes jaar na de invoering krijgt FC Utrecht geen enkele rode kaart. Scheidsrechter strooien minder met rood dan nu.
 
Joop van Maurik krijgt een klodder spuug in het gezicht en klaagt bij de scheidsrechter. Die heeft niets gezien. ,,Dat hoop ik dat je zo ook niets ziet.’’ De spuwende speler loopt de volgende dag op krukken. Het kon allemaal omdat de spiedende camera’s van de televisie nog niet massaal aanwezig zijn. Een elleboog, een klap, een grove charge, alles wordt in beeld gebracht en talloze keren herhaald. Wie over het randje gaat, wordt gepakt. Grensrechters zijn gepromoveerd tot assistent-scheidsrechter en doen meer dan vlaggen bij een ingooi. 

Ben Rietveld wordt in het seizoen 1982-1983 voor 13 wedstrijden geschorst zonder dat hij een rode kaart krijgt. De aanvaller maakt een discriminerende opmerking in de richting van de donkere grensrechter Ruud Klint. In 1994 krijgt Edwin Gorter een zware schorsing. Hij prikt een vinger in het oog van Björn van der Doelen en moet zeven duels boeten. De scheidsrechter heeft de overtreding niet gezien. Op grond van tv-beelden krijgt Gorter zijn straf.

Bijzonder rood ontvangt Kevin Young in Zwolle. Na een grove charge breekt de Engelse middenvelder zijn kuit- en scheenbeen.  Hij ontvangt rood liggend op de brancard. Han Berger is zo boos dat hij zijn elftal van het veld haalt. Young wordt voor vier wedstrijden geschorst maar is een half jaar uit de roulatie.   

Zondag 22 april 2007 krijgt middenvelder Jean Paul de Jong thuis tegen PSV tot grote vreugde van het publiek zijn 83e gele kaart en passeert Barry van Galen. Roelof Luinge is scheidsrechter. Op dat moment staat Patrick Pothuizen op 72. De bijna 38-jarige verdediger is De Jong inmiddels gepasseerd. Op 2 mei 2010 krijgt de Culemborger tegen Ajax zijn 84e gele prent wegens hands. Gregoor van Dijk is topscorer in de eredivisie met zeven rode kaarten, deels verzameld bij FC Utrecht.  Erik ten Hag en Jean-Paul de Jong vormen in het seizoen 2016-2017 de technische staf, de twee krijgen als speler ieder zes rode kaarten.

In het seizoen 2007-2008 boekt FC Utrecht een record: 70 kaarten, 66 keer geel, 4 keer rood. De scheidsrechter zoeken de club vanwege kritische opmerkingen van trainer/analist Willem van Hanegem, zo gelooft men. Opvallend is dat FC Utrecht een seizoen later geen enkele rode kaart incasseert. Als de beschuldigende opmerking richting de arbitrage geholpen heeft dan was het van korte duur, want tussen augustus 2011 en juni 2014 – drie seizoenen – moeten 17 FC-spelers voortijdig vertrekken.  

Lukas Görtler krijgt geel in de wedstrijd tegen Ajax op 28 januari 2018. Als de bal bij de spelersbank over de lijn rolt houdt de gewisselde Duitser de bal vast. Een opstootje is het gevolg en arbiter Makkelie geeft hem het  tweede geel en dus rood. In Zwolle staat FC Utrecht op 3 februari 2019 met 3-1 voor en nog 20 minuten te spelen. Urby Emanuelson krijgt op advies van de VAR rood en even later geeft de VAR aan dat een overtreding binnen de lijnen is. Het wordt 4-3 voor PEC. Elftalleider Mul krijgt rood, assistent Petrovic geel en Riechedly Bazoer na afloop rood voor het wegduwen van de vierde man.

Mannen van de kaarten: Lukas Görtler en Jean Paul de Jong. Foto: Jeroen Stoops

Sven van Beek krijgt 25 februari 2019 tegen PSV rood, de 100e kaart voor een  Feyenoorder en ook Roda JC is dat aantal gepasseerd. En FC Utrecht, dat staat inmiddels op 112 rode kaarten in de eredivisie. Dit seizoen Leon Guwara (2x) en Justin Hoogma.