FC Utrecht bestaat 1 juli 2020 vijftig jaar. Sportverslaggever Ton de Ruiter kijkt met een knipoog naar het heden in een wekelijkse rubriek terug op het woelige verleden.

Deel 30

De club kiest bij de oprichting in 1970 voor de stichtingsvorm hetgeen onder andere betekent dat de fusieclub alleen een A-team en een B-team heeft en geen jeugdelftallen mag hebben. De club moet met het contracteren van jeugdige talenten wachten tot ze de leeftijd van 18 jaar hebben bereikt.

Dat breekt op als bijzonder Utrechts fraais zich aandient. Marco van Basten en Gerald Vanenburg trainen eind jaren '70 op woensdagmiddag mee bij de FC maar kunnen niet worden aangetrokken. Ajax verwelkomt ze met tromgeroffel. De Amsterdamse club neemt in 1994 ook pupil Wesley Sneijder over van DOS. PSV heeft een samenwerkingsverband met Elinkwijk en strikt zo Ibrahim Afellay en Ismail Aissati.   
 
De eerste speler die op juniorenleeftijd van de amateurs overkomt en door FC Utrecht voor een fors bedrag wordt doorverkocht is Hans van Breukelen. Vanwege een dreigend faillissement is de verkoop van de doelman een geschenk uit de hemel.   

Het  is het begin van een serie: 

1982: Hans van Breukelen komt van het Biltse BVC en gaat voor 700.000 gulden (315.000 euro) naar Nottingham Forest.

1983: Spits Willy Carbo komt van de voetbalvereniging Utrecht en wordt voor 700.000 gulden overgenomen door Club Brugge

1984: Buitenspeler Rob de Wit voetbalt ook in de jeugd van de vv Utrecht evenals Mark Verkuyl en Jan Wouters. Ajax betaalt 350.000 gulden.  

1985: Verdediger Mark Verkuyl levert nog 10.000 gulden meer op en gaat naar FC Groningen.

1986: Middenvelder Jan Wouters wordt door Johan Cruijff naar Ajax gehaald. Voor de juiste balans in het elftal betaalt de Amsterdamse club 630.000 gulden

1987: Erik Willaarts heeft wondersloffen aan zijn voeten en daar valt Borussia Mönchengladbach voor. De Duitse club stort 800.000 gulden. De spits is Utrechts topscorer bij de amateurs en 25 jaar oud als hij van Woudenberg naar FC Utrecht gaat.

1988: Spits John van Loen speelt met Marco van Basten bij UVV en wordt door FC Utrecht kort voor de start van de competitie verkocht aan Roda JC voor 1 miljoen gulden. Trainer Han Berger is woedend. De club heeft het geld nodig voor de betaling van de salarissen. 

1989: Verdediger Gerrit Plomp komt van de kleine zaterdagclub EDO – waar ook Marco van Basten nog heeft gespeeld - en maakt de overstap naar VFL Bochum voor een bedrag van 500.000 gulden

1991: Rob Alflen komt van Sporting. Ajax ziet in hem de opvolger van Jan Wouters en legt 1,1 miljoen gulden op tafel.

Rob Alflen. Foto: archief FC Utrecht

In 1996 wordt het transfersysteem afgeschaft. Ferdi Vierklau vertrekt  transfervrij naar Vitesse. FC Utrecht loopt een geschat transferbedrag van 1,2 miljoen gulden mis. Clubs geven spelers langdurige contracten en vragen in plaats van een transfersom een afkoopsom. Hoe langer het contract doorloopt des te hoger de afkoopsom. Clubs gaan spelers meer huren en verhuren.

Ook in de jaren ‘90 halen talentvolle amateurs het eerste van FC Utrecht maar hoge afkoopsommen ontvangt de club niet. FC Utrecht is in deze periode meer een handelshuis. Gekochte voetballers ontwikkelen zich, worden betere spelers  en gaan met winst de deur uit. Het geldt voor Johan de Kock, Edwin Gorter, Dick van Burik, Harald Wapenaar, Harry Decheiver, Michael Mols, John de Jong, Didier Martell in de jaren 90 en voor Stijn Vreven en Igor Gluscevic.  Marc-Antoine Fortuné, Dries Mertens, Kevin Strootman, Ricky van Wolfswinkel, Steve de Ridder, Jens Toornstra, Ruud Boymans, Timo Letschert, Sebastien Haller, Zakaria Labyad  en Nicolas Gavory in de nieuwe eeuw. Dirk Kuijt speelt al in het eerste van Quick Boys als hij in 1998 opvalt bij scouts van FC Utrecht. Voor een schijntje verhuist de Katwijker naar Feyenoord

In 1995 heeft FC Utrecht een A1 en B1, in 1997 ook een C1, in 2000 ook een D1. De resultaten zijn zichtbaar vanaf 2004.

2004: Pascal Bosschaart gaat naar Feyenoord.  Zijn doorlopende contract wordt voor 1,5 miljoen euro afgekocht.  

2006: Dwight Tiendalli volgt dezelfde route. Voor de verdediger maakt Feyenoord 2,5 miljoen euro over.

2007: Edson Braafheid maakt de overstap naar FC Twente in januari  voor een onbekende afkoopsom.  FC Utrecht heeft zijn opvolger al in huis.

2009: Het is Erik Pieters die naar PSV gaat voor een afkoopsom van 3,5 miljoen euro.

2012: Michel Vorm is internationaal als de doelman naar Swansea City vertrekt. De afkoopsom is slechts 1,8 miljoen euro, maar bij doorverkoop ontvangt FC Utrecht 30 procent. Een afspraak die de club uit Wales niet nakomt. 

2013: Mike van den Hoorn speelt een sterk seizoen en wordt beloond met een transfer naar Ajax. De Amsterdammers maken 3,8 miljoen euro over

2014: Dave Bulthuis kiest voor een buitenlands avontuur bij FC Nurnberg. FC Utrecht ontvangt voor de verdediger 1 miljoen euro

2016: Bart Ramselaar vertrekt  voor een bedrag van 4,3 miljoen naar PSV. Een bedrag dat kan oplopen tot 6 miljoen euro. Zover komt het niet. FC Utrecht haalt de Amersfoortse middenvelder terug in 2019 en betaalt 1.4 miljoen euro. PSV accepteert zijn verlies en bedingt een doorverkooppercentage van 20 procent.

2017: Sofyan Amrabat is het volgende pareltje uit de jeugdopleiding dat miljoenen oplevert. Voor een bedrag van 3,5 miljoen euro wordt Feyenoord zijn nieuwe werkgever. 

2018: Yassin Ayoub is transfervrij als hij zijn Marokkaanse landgenoot volgt naar Rotterdam. De geliefde Amsterdammer is op jonge leeftijd overgekomen van Ajax. Conclusie: de jeugdopleiding heeft zich ruimschoots terugbetaald.

FC Utrecht noemt zich een opleidingsclub maar verdient vooral aan aangekochte spelers die zich bij de club verder ontwikkelen. Lucratieve handel met af en toe een misser. Clubeigenaar Frans van Seumeren heeft er slapeloze nachten van gehad.  Alexander Gerndt is in 2011 de duurste aankoop in de geschiedenis. De Zweed komt met zijn landgenoten Johan Martensson en Marcus Nilsson. Totale kostenplaatje 10 miljoen euro. Verdampt geld.