FC Utrecht bestaat 1 juli 2020 vijftig jaar. Sportverslaggever Ton de Ruiter kijkt met een knipoog naar het heden in een wekelijkse rubriek terug op het woelige verleden. Op 14 november 1999 – 20 jaar terug - overlijdt Bert Jacobs, de eerste hoofdtrainer van FC Utrecht, op 58-jarige leeftijd.

Deel 15

FC Utrecht moet op zoek naar zijn eerste trainer. Logischerwijs begint het winkelen bij de drie gefuseerde clubs. Laslo Zalai is trainer van DOS, dat zich tegen GVAV in Groningen op het nippertje handhaaft in de eredivisie. Het is meer de verdienste van de toegevoegde Louis van den Bogert dan van de beminnelijke Hongaarse oefenmeester. Zalai wordt te licht bevonden.

Evert Mur is trainer van eerste divisieclub Elinkwijk. Met die ploeg eindigt hij op een keurige vierde plaats in de eerste divisie. Ton van der Linden scoort er zijn laatste doelpunt in het betaalde voetbal. Mur durft het karwei niet aan en kiest voor het Apeldoornse AGOVV. Bert Jacobs is trainer van Velox dat dankzij de derde plaats achter Heerenveen en FC Wageningen in de tweede divisie is gepromoveerd. Jong (29) en onervaren. Jeugdtrainer bij ADO, assistent van Ernst Happel bij die club, assistent van Lesly Talbot en Jaap van der Leck bij DWS. Zelfstandig trainer in 1968 bij De Volewijckers en daar weggestuurd.  

Meer smaken zijn er niet en dus wordt gekozen voor de gediplomeerde CIOS-trainer. Mijn eerste herinnering: een gezellig gesprek in zijn Zandvoortse flat op de dag van zijn benoeming. Vanaf zijn balkon zwaait de trainer ons uit, ziet dat we de auto niet aan de gang krijgen en haast zich naar beneden voor het geven van een duwtje.

Bert Jacobs en Frits Korbach op de bank. Foto: FC Utrecht

Een paar dagen later reist Bert Jacobs mee naar Zwitserland, waar een mix van DOS, Elinkwijk en Velox onder de naam van FC Utrecht voor de Intertoto tegen FC  Winterthur speelt. Louis van den Bogert is de coach, Bert Jacobs de waarnemer. Het is een zaterdagavond, er wordt gewonnen met 5-1 en de spelers gaan naar de discotheek. Opvallend gegeven en een voorbode hetgeen gaat komen: de nieuwe trainer is er als eerste.  

Jacobs is duidelijk vanaf het begin. In zijn eerste bespreking zegt hij schijt te hebben aan sentimenten. DOS, Elinkwijk en Velox daar wil hij niets over horen. Georganiseerde chaos, de tegenstander gek maken met aanvallend voetbal, zo omschrijft hij de tactiek. ,,Jezelf ingraven doe je op het strand.’’ Een uitgebalanceerde selectie heeft hij niet. De erfenis van de drie fusieclubs telt voor drie plaatsen acht middenvelders:  Marco Cabo, Tonny Nieuwenhuys, Leen van der Merkt, Ries Coté, Kees van de Berg, Jan van Renswouw, John Steen Olsen en Ed van Stijn.

De beleving in het eerste jaar is geweldig. Bert Jacobs en zijn assistent Frits Korbach zijn vakmensen maar ook sfeermakers. ,,Elke week lag er wel een toeschouwer met hartklachten in de kleedkamer op de massagetafel, ’’ vertelt de trainer bij het 20-jarige jubileum.

Loopt het niet naar wens dan vliegen de kopjes en schoteltjes door de kleedkamer. ,,Als je hem een rode lap voor houdt dan stuift hij er op af.’’ Dat merkt ook de arbitrage. Na FC Utrecht – Feyenoord (1-2) op 10 januari 1971 levert ‘Rooie Bertus’ kritiek op Theo Boosten. ,,Het  is al de derde keer dat hij ons heeft genaaid.’’ Hij krijgt een boete.

Als arbiter Bart Ram een strafschop geeft aan Telstar moeten Ton Pronk en Co Adriaanse Jacobs tegen houden en tot bedaren brengen. Na afloop gaat het publiek verhaal halen bij de scheidsrechter. Vijf gewonden zijn het gevolg. Ram wordt opgejaagd tot de gemeengrens, daar neemt de politie van Maarssen het over. Het huis van de arbiter wordt bewaakt. Bert Jacobs wordt voor drie duels geschorst, een noviteit destijds. Twintig jaar later zegt hij: ,,Daar heb ik de emoties van supporters verkeerd ingeschat. Ze hebben het stadion bijna afgebroken door mij toedoen.’’

Na het succesvolle eerste jaar (13 overwinningen, 7 gelijke spelen, 9e in eindstand) reist FC Utrecht in juli naar het Duitse Marbach. Fin Seemann is te laat thuis gekomen. Jacobs en Korbach halen hem om 5 uur uit bed voor een strafloop, lenen de auto van een journalist en zetten de Noorse aanvaller in het dal af. Vijf kwartier later klopt Seemann op de kamerdeur van de trainers. Hij wil zijn ploeggenoot niet wakker maken en wil douchen. Een uur staat hij zingend onder de douche bij de wakker liggende trainers.

Finn Seemann is  met John Steen-Olsen, doelman Jorgen Henriksen, Karel Bonsink en later Cor Hildebrand, Hans van Huissteden en André Hulshorst full prof. Dat willen Leo van Veen, Co Adriaanse en Marco Cabo ook wel. Ze weigeren in 1971 te tekenen en worden in Hoogeveen, waar het seizoen wordt voorbereid, weggestuurd. Het bestuur zwicht. Manager van der Klink noemt het onverantwoord beleid en stapt op. Zoveel volledige profs kan de club zich niet permitteren. Geld voor aankopen is er niet meer. Jacobs voelt de bui aankomen.

Na een 6e plaats in het tweede seizoen, een 8e positie in het derde jaar en een 9e plek in het vierde seizoen houdt Jacobs het voor gezien. Later zegt hij: ,, Ik had wel drie salarissen mogen beuren voor de drie maagzweren. Er kwam enorm veel op je af. Ik heb een deel van mijn reputatie aan de club te danken. Die supporters, dat stadion, heel apart.’’

Roda JC wordt zijn nieuwe werkgever, daarna volgen Willem II, Seiko (Hongkong), Sparta, Fortuna, Vitesse, Sporting Gyon (Spanje), RKC, Volendam en weer RKC. Bij de Waalwijkse club is Erik ten Hag een van de spelers. Over Jacobs zegt de huidige Ajax-trainer: ,,Jacobs was lang van stof. Zijn opstelling stond op een groot bord. Romeo van Aerde op de voorste rij stak zijn vinger op, maar Jacobs ging maar door met zijn betoog. Uiteindelijk zegt Jacobs: ,,Romeo, ik zie dat je al heel lang iets wilt vragen’’.
Van Aerde zegt: ,,Trainer, er staan 12 namen op het bord.'' Jacobs antwoordt: ,,Dan speel jij niet.’’

Jacobs wordt slechts 58 jaar. Een trainer met visie, een sfeermaker  en een inspirerende persoonlijkheid.