Knegtel - Waakzaam
Gepubliceerd: zaterdag 2 mei 2026 00:55
Ed Knegtel - In een droom dook de naam 'Buchau' op. Ik droomde nu eens niet over mijn debuutroman in de etalage bij Broese in Utrecht, maar over een boekenbeurs in Der Heimat.
Is het, ruim tachtig jaar na de bevrijding, te rechtvaardigen om de namen van concentratiekampen te verbasteren? Om beurzen te organiseren onder de naam Bücherwald of Sobibook? Ik denk van niet. Net zo min als olijke selfies nemen bij gedenkmonumenten, Holocaustmusea en Konzentrationslager. Dat zijn plekken waar wij ons tot de geschiedenis moeten verhouden. Geen decors die zich lenen voor relativering.
Inmiddels ben ik klaarwakker. Op tv was een nieuwsitem over een fotograaf of kunstenaar, die selfies op voornoemde plekken van internet plukt en bewerkt. Hij plakt deze lompe lieden over stapels lijken, in gaskamers en achter prikkeldraad en laat ze zwart-wit helemaal opgaan in deze omgeving. Dat zal ze leren!
Veel van deze onnadenkende otofotografen namen beschaamd contact op en lieten - na spijtbetuiging - de gewraakte foto’s verwijderen. De kracht van het beeld.
Later in de trein zie ik op een scherm spoorrails in ijzeren strepen onder mij door glijden. Ik denk aan die rails, naar de poort, naar de tekst: ‘Arbeit macht frei’.
Laten we dus niet, nooit, namen als Auschwitz, Bergen-Belsen, Treblinka, Neuengamme commercieel geweld aandoen. Laten we de gruwelbeelden intact houden. Opdat we blijven gedenken.
De oorlog zal altijd De Oorlog blijven, hoe hard de wapenlobby ook werkt. De Holocaust, de vernietiging van een volk, op georganiseerde, industriële schaal, is het dieptepunt in de menselijke geschiedenis.
Laten we waakzaam blijven. Ook nu. Zeker nu.