Door Louis Engelman – Het Openbaar Ministerie heeft geen aanwijzingen gevonden van ambtelijke corruptie in de aanloop naar de bouw van de appartementenflat ‘Weltevreden’ aan het Rachmaninoffplantsoen in Utrecht. De officier van justitie van het Functioneel Parket komt tot deze conclusie na drie jaar onderzoek.

In januari 2022 deed voorzitter Kees van Oosten van de Utrechtse Bomenstichting aangifte van ‘mogelijke omkoping’ bij de gemeente Utrecht. Een reeks van artikelen op deze site vormde voor de stichting daartoe de aanleiding. Hierin werden onder meer vraagtekens gezet bij de verkoop in oktober 2018 van gemeentegrond aan projectontwikkelaar ERED/Rachmaninoffhuis bv. 

Uit de kadastrale gegevens was namelijk gebleken dat Utrecht een stuk parkeerterrein aan het plantsoen had verkocht voor ruim 311.000 euro, waarna dit perceel met dezelfde bestemming een dag later voor bijna een miljoen euro meer werd doorverkocht aan Bouwinvest bv.

De verkoop van de grond was temeer opmerkelijk omdat de gemeente al geruime tijd in gesprek was met bewoners over de groene invulling van het parkeerterrein en het aanliggende Hommelbosje. 

De omwonenden, verenigd in het Belangenoverleg Buurt Welgelegen, waren in juni 2021 daarom met stomheid geslagen toen het college meldde een intentiedocument te hebben vastgesteld voor de ontwikkeling van het bouwproject ‘Weltevreden’. Deze 70 meter hoge toren voor 140 appartementen moest op het parkeerterrein verrijzen. Daartoe zou ook een stuk van het Hommelbosje worden opgeofferd.

Naar later bleek had toenmalig wethouder Diepeveen de opzet van dit plan bewust voor de omwonenden verzwegen. Hij en zijn collega-wethouder Verschuure hielden in raads- en commissievergaderingen ook vol dat er niet vóór 2019 met projectontwikkelaars over woningbouw op het parkeerterrein was gesproken. 
Totdat uit een door deze site gestarte WOO-procedure naar voren kwam dat ontwikkelaars al in 2017 met wethouder Paulus Jansen over een eventueel bouwplan van gedachten hadden gewisseld.

Met name dit laatste gegeven, plus de weigering van betrokken projectontwikkelaars om openheid te geven over hun financiële afspraken, deed de gemeenteraad besluiten het hele initiatief af te blazen.

Wel werd het auditbureau KPMG gevraagd onderzoek te doen naar het gemeentelijk handelen in de kwestie. Al na vijf maanden trok deze de conclusie dat Utrecht geen toezeggingen had gedaan aan ontwikkelaars.

Het onderzoeksverslag van KPMG

Over bleef de verdenking van de Bomenstichting. Omdat het Functioneel Parket na een jaar nog niets van zich had laten horen deed voorzitter Van Oosten in januari 2023 hierover zijn beklag bij het Gerechtshof in Den Haag met het verzoek het OM opdracht te geven de aangifte in behandeling te nemen. 

Pas deze week leidde dat tot resultaat. Uit de brief van het OM aan de Bomenstichting valt te lezen dat het Functioneel Parket aan de Fiscale Inlichtingen en OpsporingsDienst (FIOD) heeft gevraagd het onderzoek uit te voeren. Die komt tot de conclusie dat ‘in het feitenonderzoek geen aanknopingspunten zijn gevonden die een verder strafrechtelijk onderzoek rechtvaardigen’. Het OM heeft daarom besloten de zaak niet verder te vervolgen.

Het prijsverschil van bijna een miljoen euro bij de verkoop van een stuk van het parkeerterrein hangt volgens het OM samen met de financiële afwikkeling tussen ERED/Rachmaninoffhuis bv en Bouwinvest bv na de ombouw van het voormalige stadskantoor tot volwaardige appartementen.

Ook wordt aangegeven dat de berekeningen van de grondprijs verschillen tussen de gemeente en de projectontwikkelaar. Resumerend stelt het OM dat ‘de verklaring die is gegeven over de verrekening tussen partijen voldoende concreet verifieerbaar is.’ Wel tekent het aan dat ‘de gemeente Utrecht zich bij deze verkoop mogelijk wel tekort heeft gedaan.’

In zijn onderzoek leunt het OM sterk op de uitkomsten van het KPMG-rapport. Daarbij wordt aangetekend dat door het auditbureau geen oud-medewerkers van de gemeente zijn bevraagd. Of de FIOD dit wel heeft gedaan valt uit de brief van het OM niet op te maken.

    

Selectie van eerdere Nieuws030-artikelen over het Rachmaninoffplantsoen:

3 oktober 2025: Onderzoek ambtelijke corruptie blijft etterende wond
3 februari 2024: Corruptie-verdenking als donkere wolk boven Utrechtse ambtenaren
22 december 2022: Torenflat in Welgelegen van tafel
19 december 2022: Bomenstichting wil onderzoek naar strafbare handelingen
8 december 2022: Wethouder gaat in commissie diep door het stof
25 oktober 2022: Vragen blijven over bouwplan Rachmaninoffplantsoen
23 oktober 2022: KPMG: ‘Utrecht deed geen toezeggingen aan projectontwikkelaar’
14 september 2022: Essay over participatie legt vinger op de zere plek
22 mei 2022: Wie spreekt de waarheid?
22 april 2022: Geen sterke indruk college in affaire appartementenflat
21 april 2022: Oud-wethouder overlegde wel over bouw torenflat in Rachmaninoffplantsoen
2 maart 2022: Vier stellingen rond woontoren Rachmaninoffplantsoen
12 februari 2022: Aangifte verdenking van omkoping naar ander parket
4 februari 2022: College mag doorgaan met onderzoek naar bouw flat
31 januari 2022 : Hoe serieus neemt Utrecht het begrip integriteit? 
26 januari 2022: ‘Er moet wel een link zijn tussen de grondprijsstijging en het bouwplan'
26 januari 2022: Verdenking van mogelijke omkoping gemeente Utrecht
24 januari 2022: Weer genante inspraakavond
14 januari 2022: Scherp debat over plan Rachmaninoffplantsoen
3 november 2021: Ontevredenheid over ‘Weltevreden’
23 september 2021: College: ‘Geen verdachte transactie’
2 augustus 2021: Raadsleden eisen opheldering
28 juli 2021: Geloofwaardigheid in geding
27 juli 2021: Reacties: ‘Een geur van list en bedrog’
26 juli 2021: Hoe je plots een flat voor je deur krijgt