FC Utrecht bestaat 1 juli 2020 vijftig jaar. Sportverslaggever Ton de Ruiter kijkt met een knipoog naar het heden in een wekelijkse rubriek terug op het woelige verleden. PSV ontving in de groepsfase van de Europa League vorige week LASK Linz en gaat volgende week naar Oostenrijk. LASK Linz uit! Dat doet me danken aan Willem van Hanegem die er niet bij was.

Deel 13

De wondersloffen van Erik Willaarts brengen Europees voetbal in het seizoen 1987-1988. De drager zelf verpietert bij Borussia Mönchengladbach als FC Utrecht tegen het Oostenrijkse LASK Linz en het Italiaanse Hellas Verona voor de vijfde keer Europa intrekt.

Han Berger is Nol de Ruiter opgevolgd en heeft een vierjarig contract getekend. Willem van Hanegem, een jaar eerder als praatpaal toegevoegd aan de technische staf, is gebleven. Naar hem wordt uitgekeken als de selectie van FC Utrecht op Schiphol verzamelt voor de vliegreis naar Oostenrijk. Tevergeefs, vliegangst houdt hem thuis. Voorzitter Theo Aalbers: ,,Als hij het gezegd had dan hadden we desnoods een taxi laten rijden, zover is Linz niet.’’

Vliegangst, het grijpt Willem van Hanegem soms naar de keel. Met ‘De Kromme’ als hoofdtrainer reist FC Utrecht in juli 2007 naar Stockholm, waar Hammarby voor de Intertoto-cup de tegenstander is. De vlucht naar Zweden wordt gemaakt in een niet al te groot vliegtuig. Van Hanegem stapt op Schiphol in en stapt zwetend weer uit. Liever gaat hij met de auto. Technisch directeur Piet Buter rijdt met hem mee. Dat een trip per auto ook niet alles is merkt het duo in Kopenhagen waar de wagen het begeeft. Trainer en technisch directeur reizen per trein verder naar Stockholm en zo verloopt ook de terugreis, waar in de Deense hoofdstad de gerepareerde auto wacht.

Vliegangst blijkt september 1987 vooraf aan LASK – FC Utrecht niet de enige reden voor de absentie van de assistent. In het boek Willem van Hanegem, uitgegeven door De Buitenspeler, zegt de hoofdpersoon: ,,Ik vond dat mijn aanwezigheid helemaal geen zin had. Ik had toch helemaal niets meer te vertellen. Ik heb de voorzitter nog gezegd dat hij beter een jeugdspeler mee kon nemen, die kon nog wat ervaring opdoen. Ik ben niet zo’n liefhebber van vliegen, maar als ik gevoeld had dat ik nuttig had kunnen zijn dan was ik wel meegegaan.’’ Dan al is duidelijk dat het niet klikt tussen trainer Han Berger en zijn assistent.

Van Hanegem wordt in 1986 aangesteld als assistent van Nol de Ruiter en zegt in zijn biografie. ,,Met De Ruiter werkte ik veel prettiger dan met Berger. Die zag achter iedere boom een vijand en dacht dat ik met de spelers tegen hem samenspande. Ik stond vaak te blauw bekken van de kou bij de trainingen, zo weinig had ik te doen. Hij was niet meer de trainer met wie ik als speler zo fijn had gewerkt.’’ Han Berger komt in het boek ook aan het woord. ,,Misschien zit het in mijn karakter om weinig te delegeren, terwijl Nol dat veel gemakkelijker deed.’’  Dat Van Hanegem alleen pionnen mocht uitzetten op het veld noemt hij onzin.

Trainer Han Berger leidt de training en assistent Van Hanegem (2e van links) kijkt toe. Foto: archief

De samenwerking eindigt met het vertrek van Han Berger en de komst van de nieuwe hoofdtrainer Cees Loffeld. Die krijgt van manager Hans Ooft en voorzitter Theo Aalbers het advies niet verder te gaan met Van Hanegem als assistent. ,,Jammer dat ik mij destijds niet sterk gemaakt heb om hem te houden’’, bekent Loffeld in de biografie. Bijzonder is dat de oud-speler van Velox in dienst van FC Utrecht zowel speler, praatpaal, assistent en hoofdtrainer is geweest.  

Ook zonder de inbreng van De Kromme blijft FC Utrecht tegen LASK eenvoudig overeind. 0-0 in Oostenrijk. Twee weken later wordt de thuiswedstrijd met 2-0 gewonnen. John van Loen opent de score en Gijs Steinmann maakt kort na rust de 2-0.

In de tweede ronde tegen Hellas Verona , in die jaren een Italiaanse topploeg, blijft het tot de laatste minuut spannend. Thuis bereikt FC Utrecht een redelijke uitgangspositie. Alex van Ginkel, een jaar eerder nog spelend bij zaterdagclub Valleivogels in Scherpenzeel en de vader van Chelsea-speler Marcel, tikt een minuut na de openingstreffer van Duits international Thomas Berthold de gelijkmaker binnen. De 1-1 is heel verdienstelijk voor de onervaren ploeg met de heel jonge Edwin de Kruijff, Erik van der Meer en Rob Alflen.  

Doelman Jan Willem van Ede en verdediger Herman Verrips zijn de ervaren krachten. Preben Elkjaer Larsen is de opponent van Herman Verrips. De Deen schittert op het WK van 1986 in Mexico. In de duels met FC Utrecht blijkt de aftakeling begonnen, geen scherpte, een duikelaar en als het maar niet lukt Herman Verrips uit de wedstrijd te spelen, geeft hij de Utrechtse verdediger een elleboogstoot. Trainer Han Berger spreekt er schande van: ‘Brutaliteit hoort bij Utrecht, maar wel op een verstandige manier. Zoals die Italianen provoceren, dat kan geen enkele Nederlander. Er is niets tegen keihard kleunen, maar dit verziekt de voetbalsport en is over de grens’.

Heel triest voor Verrips is de slotminuut in Verona. Bij 1-1 schiet hij in eigen doel. ,,Ik speelde die Larsen tweemaal uit de wedstrijd, maar schoot een minuut voor tijd in eigen doel. Ik kreeg de bal verkeerd op de punt van mijn schoen. Dat kan gebeuren, daarvoor ben je mens. Mijn shirtje heb ik niets eens gewisseld omdat ik verschrikkelijk baalde. Dat je verliest is geen schande, de manier waarop is toch wel katerachtig.’’ Voorzitter Theo Aalbers voegt zijn verdediger na het eigen doelpunt toe: ,,Herman dit kost me tonnen''. En ploeggenoot Ton Pattinama: ,,Ik ben benieuwd in welke kleur Alfa Romeo Herman binnenkort rijdt.''

Vier dagen na de wedstrijd tegen Hellas Verona hangen supporters van Haarlem een spandoek op: 'Herman, tikkie terug'. De verdediger, die ook enkele dreigtelefoontjes ontvangt, maakt er één van zijn vier doelpunten in elf jaar FC Utrecht. Verrips: ,,Na dat doelpunt zag ik in een ooghoek dat de Haarlem-supporters het spandoek in de brand staken. Het was mijn revanche, maar het zette me ook aan het denken. Populariteit is betrekkelijk, het kan zomaar verdwijnen.''

FC Utrecht jaren tachtig op trainingskamp met Herman Verrips (rechts naast de man in burger) en trainer Han Berger (helemaal rechts). Foto: Boek FC Utrecht 40 jaar