Utrechtse boekenkastjes (146)

Elke zondag publiceert Nieuws030 in principe een foto van een openbaar boekenkastje in de gemeente Utrecht. De tip kwam van Jacqueline. Tekst en foto: Dik Binnendijk. 
  

De minibieb in de Aartbisschop Romerostraat in Voordorp is wit en valt daardoor in de verte al snel op als ik naar de woning met huisnummer 580 fiets. Pas als ik ervoor sta, zie ik dat er op het dak een liggend vrouwenhoofd is getekend of geschilderd. Het is een detail uit een schilderij van Gustav Klimt. Zij kijkt mij verleidelijk aan: “Kom voorbijganger... en kijk in mijn biebje.”

Onwillekeurig denk ik dat ook een portret van de naamgever van de straat niet had misstaan. Maar Óscar Arnulfo Romero y Goldámez (1917-1980) zou toch minder aantrekkingskracht hebben gehad op nog aarzelende boekenliefhebbers dan de huidige dakvrouwe.  

Óscar Romero is op 15 augustus 1917 geboren in de stad San Miguel in het Midden-Amerikaanse land El Salvador. Hij is de tweede in een gezin van acht kinderen. Na het doorlopen van het klein en het groot seminarie en gaat Romero midden in de Tweede Wereldoorlog theologie studeren in Rome.  Hij wordt daar in 1942 tot priester gewijd.  

Vanwege de oorlog in Europa keert weer hij terug naar San Miguel en gaat als priester aan de slag in zijn geboortestad. Na twintig jaar pastoraal en sociaal werk wordt Romero in 1974 benoemd tot bisschop van Santiago de Mará en in 1977 al tot aartsbisschop van de hoofdstad San Salvador.

Romero staat bekend als een conservatief rooms-katholiek. Maar onder invloed van het groeiende geweld en onrecht in El Salvador begint hij zich steeds nadrukkelijker uit te spreken tegen onderdrukking, armoede en militaire repressie. Daardoor wordt hij ook internationaal bekend als mensenrechtenactivist. 

Vanwege zijn progressieve standpunten schiet een extreemrechts doodskader Romero op 24 maart 1980 dood tijdens het opdragen van een mis in een ziekenhuiskapel in San Salvador. De aartsbisschop wordt zo het beroemdste slachtoffer van de burgeroorlog in El Salvador, die tot 1992 duurt en meer dan 70.000 levens kost. Op 14 oktober 2018 verklaart paus Franciscus Óscar Romero heilig. 

In de minibieb zie ik geen echt godsdienstige werken. Op de bovenste plank in het kastje kunnen hoogstens een paar boeken liggen. Het zijn er nu drie: ‘Kijk naar mij’ van Jennifer Ergan, ‘Liefde en leed’ van Angela Huth en ‘Reis naar morgenland’ van Herman Hesse (1877-1962). Van deze Duits-Zwitserse schrijver heb ik jaren geleden zijn bekendste boeken gelezen: Narziss und Goldmund, Siddhartha en Steppewolf. Deze roman van hem ken ik niet. 

‘Die Morgenlandfahrt’ verschijnt in 1932, maar wordt pas in 1972 in het Nederlands vertaald. Volgens Wikipedia is het een verhaal over een vreemde en schijnbaar doelloze reis. “Het is de reis naar jezelf. Je begint vol goede moed aan de tocht maar raakt onderweg jezelf kwijt. Je verkoopt dat wat je het liefste doet. Het doel is jezelf weer terug te vinden, je reisgenoten zijn er wel, alleen zag je ze niet meer omdat je verdwaald was.” 

Op de onderste plank staan de boeken in twee rijen. In voor mij zichtbare rij zie ik een aantal boeken van bekende schrijvers, zoals ‘De kleine vriend’ van Donna Tart, ‘De tweeling’ van Tessa de Loo, ‘Het lied en de waarheid’ van Helga Ruebsamen en de thriller ‘De nomade’ van Anya Nieuwierra, die vorig jaar genomineerd was voor de NS Publieksprijs.  

Ook zie ik de documentaire roman ‘Pieter Daens’ van de Belg Louis Paul Boon uit 1971. Voor dit boek heeft de schrijver als allereerste de Multatuliprijs gekregen. Dat was een jaarlijkse literaire prijs voor proza, die tussen 1972 en 2003 werd toegekend door het Amsterdamse Fonds voor de Kunst. 

De roman speelt zich af tussen 1885 en 1914 en gaat over de strijd tegen armoede en onrecht van arbeiders in de stad Aalst (Oost-Vlaanderen, België). Zij moeten twaalf uur per dag werken voor een hongerloon, er is kinderarbeid, regelmatig is het werk gevaarlijk en de mensen wonen in krotten. 

Uitgever Pieter Daens en zijn drie jaar oudere broer priester Adolf Daens klagen over deze misstanden in de plaatselijke dagbladen ‘Het Land van Aelst’ en ‘De Werkman’. Daarmee stoten ze de behoudende katholieke machthebbers voor het hoofd en dat betekent een jarenlange sociale en politieke strijd met stakingen, betogingen en politieke manipulaties. Beide broers gaan ook de politiek in. 

In Wikipedia lees ik dat priester Adolf Daens zelfs problemen krijgt met de Gentse bisschop Antoon Stillemans. Deze bisschop vindt dat politiek en het priesterambt onverenigbaar zijn. Daens krijgt een verbod om de mis te lezen en om een priestergewaad te dragen. Hij moet zich zelfs in 1895 gaan verantwoorden in Rome. In 1899 wordt hij uit zijn ambt van priester gezet. Adolf Daens blijft politiek actief. In 1907 sterft hij aan een hartkwaal. Broer Pieter Daens blijft tot zijn dood in 1918 actief in zowel de uitgeverij als in de politiek. 

Eerder zag u foto's van Utrechtse boekenkastjes op: 

1. Herenstraat
2. Croeselaan
3. Prins Hendriklaan
4. Willemstraat-Waterstraat-Bergstraat
5. Tuinstraat 
6. Johan Winnubstlaan-Franz Schubertstraat
7. Centraal Station
8. Van Meursstraat
9. Julianapark
10. Catharina van Renneslaan
11. Fransestraat
12. Kruisstraat
13. Daalsepark
14. Kapelstraat
15. Bouwstraat 
16. Polderweg (Laag-Nieuwkoop)
17. Javastraat 
18. Volkstuinencomplex Ons Buiten 
19. Sophocleslaan/Platolaan
20. Poortstraat
21. Rotsoord
22. Willemsplantsoen 
23. Mgr. van de Weteringstraat
24. Tesselschadestraat
25. Van Humboldtstraat
26. 2e Atjehstraat
27. Oudegracht 285
28. Stadhouderslaan 
29. Pieter Saenredamstraat
30. Japuradreef   
31. Everard Meijsterlaan
32. Ameland  
33. Bekkerstraat  
34. Pauwstraat 
35. Westfalen
36. Houtsnijderslaan
37. Maskerenen
38. Filipijnen
39. Schimmelpennincklaan
40. Taunus
41. La Croixstraat
42. W.J. Bossenbroekstraat
43. Vogezen
44. Cartesiusweg 
45. Adriaan Mulderstraat
46. Flieruilensteeg (zie ook 144)
47. Gruttersdijk/Kraanstraat
48. Vondellaan
49. Hopakker 
50. Vechtdijk
51. Fortlaan
52. Niftarlakeplantsoen
53. Koppestokstraat
54. Wittevrouwensingel
55. Olympus
56. Van Swindenstraat
57. Station Overvecht
58. Gijsbrecht van Walenborchstraat
59. Veenhof
60. Boomstede
61. Schoenerstraat
62. Wittevrouwensingel
63. Kanaalweg
64. Van ‘t Hoffstraat
65. Arthur van Schendelstraat   
66. Prinses Beatrixlaan
67. Bucheliusstraat   
68. Eykmanlaan
69. Winkelcentrum De Gaard
70. Bessemerlaan
71. Kouwerplantsoen
72. Lessepsstraat
73. prof. Broekemalaan
74. Elandplein
75. Takstraat
76. Prof. Jordanlaan
77. Cremerstraat
78. Cremerstraat (2)
79. Weerdsingel OZ
80. A.H.G. Fokkerstraat
81. Waterstraat
82. Kögllaan 
83. Budapestlaan
84. Hovenstraat
85. Dudoksingel
86. Bouwstraat
87. Vogelsanglaan
88. Prinsenstraat
89. Grave van Solmsstraat
90. Van der Duijnstraat
91. Bladstraat
92. Oudwijkerveldstraat
93. Schelpstraat
94. Veeartsenijstraat
95. Nieuwe Keizersgracht
96. Zandweg
97. Bankstraat (1)
98. Bankstraat (2)
99. Wagendwarsstraat
100. Leonard Fuchslaan
101. Willem Arntzkade  
102. Pijlstaartvlinder
103. Adriaanstraat
104. Burgemeester van der Voort van Zijplaan
105. Van Swindenstraat
106. Lagenoord
107. Dopplerhof
108. Simon Stevinstraat 
109. Hogelanden WZ
110. Staalstraat
111. Willem Schuylenburglaan
112. Jacob van der Borchstraat
113. Thomas van Nykerckenstraat
114. Gerard Noodtstraat
115. Pieter Nieuwlandstraat 
116. Richard Wagnerlaan
117. Hamakerlaan
118. Bekkerstraat
119. Omloop
120. Noordzeestraat
121. Leidsekade
122. 1e Daalsedijk
123. Loderlaan 
124. Zandweg
125. Doyennéperenlaan
126. Abstederdijk
127. Willem Arntzkade 
128. Evenaar
129. Kennedylaan
130. Meloenstraat
131. Willem Barentzstraat
132. WA Vultostraat
133. Smaragdhof
134. Wolvenplein 
135. Ravenoord
136. Catharina van Renneslaan (hee, is dat ook niet nummer 10? Ja...)
137. Topaaslaan
138. Javastraat
139. Alkhof
140. Tuinbouwstraat
141. Arnoldus Rotterdamstraat
142. Herenweg
143. Laurierweg
144. Flieruilensteeg (opvolger van 46)
145. Kemal Atatürkstraat
146. Aartbisschop Romerostraat
   

Op 25 januari 2026 gaan we weer verder!

We staan open voor inzendingen! 
Stuur uw foto naar info@nieuws030.nl en vermeld daarbij ook de locatie. (JT)