Charlotte Mutsaers - Ik ben geboren in Utrecht in 1942 en opgegroeid aan de Nieuwegracht. Een van de mooiste plekken van de wereld met zijn lindebomen die vanaf de werf omhoog groeien, en het heerlijke getingel van de Dom.  

Er waren nog nauwelijks auto’s. Vrijwel alles werd met paard en wagen vervoerd en bij de mensen langs gebracht. Geen motorgeronk maar aangenaam geklikklak van hoefijzers. Zo hadden we een aardappelboer, een groentenman, en een olieman.  

Ook de bakker en de melkboer kwamen elke dag langs. Daarvoor moet er natuurlijk wel iemand thuis zijn, en dat was dan meestal de vrouw. En dat vonden de meeste vrouwen lang niet slecht. De kinderen trouwens ook niet.

Ik ben blij dat ik geen moeder met een aktetas heb gehad, die er al voor ik naar school ging vandoor snelde. Ik ben nog blijer dat ik nooit in een crèche heb moeten vertoeven waar sociaal gedrag wordt aangeleerd, en alles per se SAMEN moet.

De kelders aan de werf waren nog gewoon de kelders van de bewoners en werden ook als zodanig gebruikt. Daar lagen onze wijnflessen, de berg kolen en de berg aardappelen broederlijk bijeen. Verder stonden er grote blikken erwtensoep, potten met ingemaakte conserven en andere heerlijkheden op de schappen.

De Ardense ham hing aan een touw zodat de ratten er niet bij konden. We hadden maar een kleine ijskast in onze keuken voor het meest directe zoals boter kaas en eieren want die kelder was dus een ijskast in het groot.

Nu wordt er in die zee van ruimte gewoond. Ook hadden we een zolder. Nog zo’n zee van een paar honderd vierkante meter. Daar hingen de ringen, bevond zich de pingpongtafel, stonden de hutkoffers, de verkleedmand, en vele antieke meubels die geërfd waren maar nooit gebruikt.

Ook die zolder is nu volledig verappartementeerd. Zulke huizen bestaan dan ook niet meer. Na de dood van mijn broer is echt alles, zolder en kelder incluis, woonruimte geworden. En waar mijn broer alleen woonde, wonen nu bijna dertig mensen. Vooruitgang? Ja, dat zou je zo kunnen zien.

Maar…

  
Charlotte Mutsaers is een Nederlands schrijfster, essayiste en beeldend kunstenares.