Inzameling om joods leslokaal aan Springweg te herbouwen
Gepubliceerd: dinsdag 16 juni 2026 13:00
Door Jim Terlingen - Donderdag 4 juni was er een bijzondere bijeenkomst op de Springweg bij de daar gevestigde orthodoxe joodse gemeente in Utrecht (de NIGU).
In het bijzijn van onder meer veel familieleden van de voormalige Utrechtse rabbijn Jo van Gelder, die allemaal uit Israël waren overgekomen, werd een begin germaakt van een inzamelingsactie om een vervallen leslokaal weer op te bouwen.
Het opnieuw opgebouwde lokaaltje zal 'Beth Omer' genoemd worden, naar twee Israëlische achterkleinzoons van Jo van Gelder. Omer van Gelder sneuvelde in 2025 als militair in de strijd in de Gazastrook. Omer Moshe Galdor sneuvelde in 2024 in de strijd in Zuid-Libanon.
De resten van dat lokaal staan achter de synagoge. Vroeger was daar een joods zondagsschooltje gevestigd waar Jo van Gelder zelf ook lesgaf. Het nieuw opgebouwde lokaal zal gebruikt worden als studieplek voor de joodse studenten die in het studentenhuis wonen naast de synagoge.
De totale kosten voor de herbouw worden geschat op 400.000 euro. De regering van Israel heeft inmiddels een bijdrage geleverd van 250.000 shekel (dat is ongeveer 65.000 euro).
Rachel Levy, voorzitter van de NIGU, hoopt dat de herbouw in 2028 klaar is. Dit zegt ze in deze recente aflevering van de Joodse Wereld van de NPO.
Jo van Gelder
Jo van Gelder (1901-1989) is een van de joodse mensen die tijdens de oorlog lang ongestoord in Utrecht kon blijven wonen, gezien zijn goede contacten met de Joodse Raad van Utrecht (zie daarvoor dit boek). Op 7 oktober 1944 werd Jo thuis op de Springweg opgepakt tijdens de grote arbeitseinsatz-razzia in Utrecht.
Jo, zijn vrouw Eva en hun kinderen hebben de oorlog in Nederland overleefd, maar in zijn naaste familie waren grote verliezen te betreuren. Jo’s ouders, al zijn ooms en tantes en vier van zijn broers en zussen zijn in kampen vermoord. Dit geldt ook voor veel van zijn neefjes en nichtjes. Ook Eva’s ouders en een aantal van haar broers en zussen zijn vermoord.
Op 4 mei 1949 voerde Van Gelder ’s middags het woord op het Domplein tijdens de plechtigheid rondom de onthulling van het verzetsmonument, dat gemaakt is door de Haagse beeldhouwer Corinne Franzén-Heslenfeld. De onthulling zelf wordt verricht door prins Bernhard.
In 1970 vertrok Jo van Gelder met zijn vrouw naar Israel, waar zijn kinderen dan al waren.
